Λέξημα / Βήμα του Λογοτέχνη / ΚΡΑΤΙΚΗ ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΑΘΗΝΩΝΑνώνυμος επισκέπτης
Βήμα του Λογοτέχνη Νεότερο Παλαιότερο
'Αρθρο #601 | Αποστολή από ?????? |
   Σαβ 10 Φεβ 2007 
ΚΡΑΤΙΚΗ ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΑΘΗΝΩΝ
Μαρία Κοτοπούλη : Κρατική Ορχήστρα Αθηνών. Αφιέρωμα στα 70χρονα του Θεοδώρου Αντωνίου...

   Τους δεσμούς λόγου και μουσικής λίγο πολύ τους γνωρίζουμε όλοι και σ' αυτό το πλαίσιο δημοσιεύουμε μια κριτική μουσικής παράστασης της συγγραφέως και μουσικοκριτικού Μαρίας Κοτοπούλη. Με την ευκαιρία να την ευχαριστήσουμε για το κείμεννο και την κατανόησή της υπενθυμίζοντας ότι στις 15 Φεβρουαρίου παρουσιάζεται στον Ιανό (Σταδίου 24) το βιβλίο της με τίτλο, Χωρίς ωράριο στα όνειρα (εκδ. Καστανιώτη)

                                              (Γ. Μ.)



               ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΚΡΟΑΤΗ  


                             ΚΡΑΤΙΚΗ ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΑΘΗΝΩΝ

                         «ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ 70ΧΡΟΝΑ
                        ΤΟΥ  ΘΕΟΔΩΡΟΥ  ΑΝΤΩΝΙΟΥ»

     Δεν υπήρχε καλύτερος τρόπος να γιορτάσουμε τα 70 χρόνια του Θεόδωρου Αντωνίου,  του σπουδαίου συνθέτη, διακεκριμένου μαέστρου, αφοσιωμένου δασκάλου, με διεθνή καριέρα και σημαντικότατο συνθετικό έργο, από το αφιέρωμα που  οργάνωσε και πραγματοποίησε  στο Μέγαρο Μουσικής  η Κρατική  Ορχήστρα Αθηνών.  
Το πρόγραμμα περιελάμβανε  το Κοντσέρτο για Κόρνο και Ορχήστρα με το θαυμάσιο δεξιοτέχνη Κώστα Σίσκο, την Πρώτη Συμφωνία  και τα  «Μοιρολόγια» για αφηγητή ,υψίφωνο, σόλο βιολί, χορωδία και ορχήστρα, ένα σπουδαίο έργο, που γράφτηκε με αφορμή τον τραγικό θάνατο του βιολονίστα John Daverio, στενού φίλου και συνεργάτη  του Θεόδωρου Αντωνίου.
Ο Τζον Νταβέριο, σπάνιο μουσικό ταλέντο, όπως διαβάζουμε στο φροντισμένο πρόγραμμα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, ήταν  καθηγητής μουσικολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης  και εξέχων μελετητής των συνθετών του 19ου αιώνα και ιδιαίτερα του Ρόμπερτ  Σούμαν.
Ο τότε πρόεδρος του πανεπιστημίου John Silber για να τιμήσει τη μνήμη του, ανέθεσε στο Θεόδωρο Αντωνίου μία σύνθεση που πρωτοπαίχτηκε στις 22-11-2004, από την  Συμφωνική Ορχήστρα της Βοστόνης   υπό την διεύθυνση του David Hoose  και με την χορωδία του Πανεπιστημίου της Βοστόνης,
  Εμπνευσμένος από την προσωπικότητα και την πνευματική οντότητα του αδικοχαμένου βιολονίστα, ο Θεόδωρος Αντωνίου, έπλασε  με το δικό του μοναδικό τρόπο το Ρέκβιεμ του 21ου αιώνα συλλέγοντας μικρά διαμάντια  από τη λαϊκή παράδοση της   Ελλάδας, της   Ρωσίας,   της Κορέας, της Σαρδηνίας, της Πολωνίας, της Αλβανίας, της Λιθουανίας, της Τουρκίας, της Κροατίας και τα συνταίριασε με τη λαϊκή ρήση της Ινδίας , καθώς και με στίχους του μεγαλύτερου Αμερικανού ποιητή του 19ου αιώνα, Walt Whiteman, αλλά και με τις τραγωδίες,  Τρωάδες  του Ευριπίδη , Προμηθέα Δεσμώτη και  Χοηφόρους   του Αισχύλου.
Ο Δημήτρης Σέμσης με το  αργυρόηχο, θρηνητικό βιολί του και με την λεπταίσθητη ερμηνεία του μας έφερε  την «Παρουσία»  του μεγάλου Απόντα όπως ο Συνθέτης επιζητούσε. .
   Το συγκλονιστικό  Ηπειρώτικο μοιρολόι «Αχ, που πας ασήμι να χαθείς» τονισμένο με   μουσικές δραματικές εντάσεις , δίδει την αίσθηση ότι αρπάζει την ψυχή για να τη μεταφέρει ως «εξυφασμένος αήρ», σε άλλους ουρανούς   απλώνοντας  πάνω μας το αραχνοΰφαντο πέπλο του πένθους.
«Η γέφυρα των αναστεναγμών» των λαών, θα γίνει και δικός μας αναστεναγμός  και ο θρήνος των εκπληκτικών χάλκινων πνευστών θα σημάνει τη «Μέρα Οργής», Dies Irae.  
   Ο Συνθέτης με τη φωνή του Αφηγητή [ λιτός, όπως ταιριάζει στο κλίμα του έργου ο Γιάννης Ζαβραδινός ] μιλά απλά για το χαμό τού Τζον Νταβέριο και  αναρωτιέται «Πώς  να τραγουδήσει κανείς όταν πενθεί;» για να απαντήσει    το γλυκόλαλο   βιολί αρχίζοντας μία θλιμμένη, εσωτερική  συνομιλία με τον Αγαπημένο Απόντα . Την ηχώ της   θλίψης του θα πάρει  η ωραία φωνή της Σοφίας Κυανίδου και «ο Αρχαίος Όρκος» θα σπάσει σε «μύρια χρυσαφένια κομμάτια» μέσα από τις μελωδικές φωνές των χορωδιών Θεσσαλονίκης και Animato της Σόφιας .
  Ίσως δεν υπάρχει καταλληλότερος στίχος για το Συνθέτη από το «Ευλογημένος ο ήχος του βιολιού» που απαγγέλλει ο Αφηγητής για να υποδηλώσει την τρυφερή ανάμνηση του φίλου του βιολονίστα και την περιπλάνηση της ψυχής του στους άγνωστους  λειμώνες, όπου θνητός κανείς  δε διάβηκε ποτέ και μόνο η ενόραση και η φαντασία μπορεί να τους αναπλάσει, όπως  κάνει εδώ ο Συνθέτης, με τον σχεδόν γαλήνιο ανασασμό του βιολιού που μεταδίδεται αβίαστα στις φωνές των γυναικών και της υψιφώνου για να μας χαρίσουν με την αισθαντική τους ερμηνεία την πιο όμορφη λυρική ωδή του Ρέκβιεμ  μαζί με την παραδοχή, «ό,τι πέρασε δε θα ξανάρθει πίσω»… Κι ενώ, αφουγκραζόμαστε  τη μελαγχολική γαλήνη, τα χάλκινα πνευστά και τα κρουστά θα απευθύνουν  το αμείλικτο   «γιατί;». Αλλά πριν ο πόνος μάς κυριεύσει, φωνή Θεού θα ακουστεί : «Η ψυχή ζει αέναα, δεν υπάρχει λόγος να θρηνείς». Μια βαθιά, εύγλωττη σιωπή  θα μας φέρει σαν σε κυματισμό το  «Ελευθέρωσόν με», που με  την παρηγορητική του αρμονία και το απαλό συνταίριασμα    βιολιού και   ανθρώπινης  φωνής θα μας ανυψώσει   στη  σφαίρα του ιδεατού για να  «συνομιλήσουμε» με τους Ιερούς Νεκρούς μας - όσοι έχουμε τούτη τη χάρη- και να λυτρωθούμε .
Δε θα συμφωνήσουμε ότι  το Ιντερμέτζο με τους αρχαιοελληνικούς στίχους υποδηλώνει μόνο το πέρασμα του Νταβέριο από την Ελλάδα . Πιστεύουμε ότι είναι μια επίκληση του Συνθέτη στη Μούσα, να έρθει αρωγός, ώστε να μπορέσει  να υμνήσει το φίλο του όπως του αξίζει. Εκείνη τον ανταμείβει γενναιόδωρα με ένα διάφανο αρμονικό αντάτζιο, σπάνιας ομορφιάς. Αλλά ο πόνος δε γιατρεύεται εύκολα, η κραυγή,   σαν ήχος θραυομένων κυμάτων, επανέρχεται με τις συγκλονιστικές φωνές των  ανδρών  . Ο κύκλος θα κλείσει όπως αρχίζει «Αχ που πας ασήμι να χαθείς»… Ο σπαρακτικός θρήνο θα κυριαρχήσει και θα είναι το  στερνό αντίο στον αγαπημένο νεκρό που δε γυρίζει πίσω, εκφράζοντας μ' αυτόν τον τρόπο και  την τραγική αδυναμία του ανθρώπου να συλλάβει και να αποδεχτεί την «απουσία».
                                                Reguiem aeternam
                                                Dona eis Domine
      Ο Θεόδωρος Αντωνίου, λαμπερός και ως Μαέστρος, απέδωσε μαζί με την Κρατική  Ορχήστρα και τους εκλεκτούς ερμηνευτές και χορωδούς του, την ιδιάζουσα και πολυσήμαντη  μορφή του έργου του  και μας συγκίνησε βαθιά.  
  Του ευχόμαστε χρόνια πολλά και η Μούσα της υψηλής του Τέχνης  πάντα να τον προστατεύει και να τον εμπνέει.




                                                           Μαρία Κοτοπούλη


Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.
 
Τοποθετηθείτε
Δεν υπάρχουν τοποθετήσεις πάνω σ' αυτό το κείμενο.
Πρέπει να συνδεθείτε ή να κάνετε εγγραφή για να τοποθετηθείτε.