Λέξημα / Συνεντεύξεις / Νίκος ΒλαντήςΑνώνυμος επισκέπτης
Συνεντεύξεις Νεότερο Παλαιότερο
'Αρθρο #554 | Αποστολή από Demetra |
   Σαβ 26 Ιούν 2004 
Νίκος Βλαντής
Δέκα ερωτήσεις στο Νίκο Βλαντή
Νίκος Βλαντής: Η έμπνευση είναι κάτι θεόσταλτο

Δέκα ερωτήσεις στον συγγραφέα του Greek Psycho σχετικά με τη λογοτεχνία, το διαδίκτυο, την έμπνευση και τη συγγραφή

1. Στα μυθιστορήματά σας έχετε καταπιαστεί με πολλά και διάφορα θέματα, με την οικολογία, με το ίντερνετ, τις ανθρώπινες σχέσεις, το φαινόμενο του Μεγάλου Αδερφού και στο τελευταίο σας βιβλίο, το Greek Psycho, με τη νεοελληνική παράνοια, του εύκολου και γρήγορου πλουτισμού. Κοινό στοιχείο σε όλα σας τα βιβλία είναι πάντως τα σενάρια και τα θύματα συνομωσίας. Πώς το σχολιάζετε αυτό;
Μου φαίνεται πολύ ενδιαφέρουσα τοποθέτηση. Ουδέποτε το είχα σκεφτεί. Μάλλον μου προκύπτει πάντα μια «ίντριγκα», ώστε η πλοκή να έχει σασπένς. Έχω την εντύπωση πως και στη ζωή, συνήθως οι άνθρωποι κάνουν κακό στους άλλους έμμεσα, και ορμώμενοι από καλές προθέσεις. Θεωρώ περισσότερο ενδιαφέρον στα βιβλία μου το γεγονός ότι οι ήρωες είναι αμφίσημοι: δεν μπορείς να τους διαχωρίσεις σε καλούς και κακούς, ώστε να ταυτιστείς άκριτα μαζί τους. Τα «θύματα» ενδέχεται να είναι και κακοί χαρακτήρες, οι οποίοι παίρνουν εκδίκηση και δεν αφήνουν ανέκφραστη την οργή τους.

2. Μιλήστέ μας λίγο για την ανατροφοδότηση από τους αναγνώστες; Είναι σημαντικό για έναν συγγραφέα να λαμβάνει feedback;
Για μένα είναι πολύ σημαντικό. Νιώθω ηθική ικανοποίηση όταν λαμβάνω γράμματα από αναγνώστες. Άλλωστε, γι' αυτό έχω site και δημοσιεύω το e-mail μου. Κατά τη γνώμη μου, ο συγγραφέας είναι δημόσιο πρόσωπο κι οφείλει να δρα ως τέτοιο. Ιδιαίτερα δε, μέσω του Ίντερνετ είναι πλέον πολύ εύκολο και ανέξοδο να επικοινωνήσεις με κάποιον, καθώς και πολύ πιθανό να διαβάσει το γράμμα σου.

3. Τι περιμένετε από τη σύγχρονη νεοελληνική λογοτεχνία; Θεωρείτε ότι έχει βρει την ταυτότητά της;
Δεν μου είναι εύκολο να προβώ σε αφαιρετικές κρίσεις για τη σύγχρονη νεοελληνική λογοτεχνία. Δεν είμαι σίγουρος άλλωστε για το ποια θα έπρεπε να είναι η «ταυτότητά» της, ούτε και διακρίνω κάποιο συγκεκριμένο ρεύμα ή έστω τάσεις προς κάποια κατεύθυνση. Αν φέρουμε π.χ. τη συζήτηση στη δική μου λογοτεχνική γενιά, την οποία παρακολουθώ συστηματικά, περισσότερο μπορεί κανείς να μιλήσει για μοναχικές πορείες ανθρώπων που γράφουν και εκδίδουν βιβλία, και επ' ουδενεί για μία ταύτιση απόψεων, αισθητικής, τάσεων, ιδεολογίας. Ίσως βέβαια, ανέκαθεν να ήταν έτσι. Οι κατηγοριοποιήσεις γίνονται πάντα εκ των υστέρων και αξιοποιούν σχηματοποιήσεις που ενέχουν ένα μεγάλο βαθμό αυθαιρεσίας, παρόλο που φαινομενικά σε πείθουν, σε ένα πρωτογενές επίπεδο.  

4. Πώς θα χαρακτηρίζατε τη νεοελληνική λογοτεχνία σε σχέση με τα παγκόσμια δρώμενα; Η παγκοσμιοποίηση χτυπά και την αγορά του βιβλίου;
Θεωρώ ιδιαίτερα θετικό το γεγονός ότι υπάρχουν νέοι άνθρωποι που γράφουν σύγχρονα βιβλία, που δεν αφορούν τον εμφύλιο, τη μεταπολίτευση, τη Σμύρνη κτλ. Ο διεθνισμός είναι απαραίτητος στη σύγχρονη λογοτεχνία, κι ίσως είναι και μονόδρομος για τους ανθρώπους της ηλικίας μου, δεδομένου ότι κατοικούμε σε μια πόλη που αγωνιά να καταστεί μητρόπολη και να αποκτήσει μια συλλογική αστική συνείδηση, όπως κι ότι μεγαλώσαμε με τηλεόραση, κινηματογράφο, ξένα τραγούδια. Δεν νομίζω πως αυτή η τάση είναι αποκύημα της παγκοσμιοποίησης, αλλά των αισθητικών παραστάσεων και των πολιτιστικών αναφορών της «γενιάς του '90», στην οποία ανήκω.

5. Ποια είναι η σχέση σας με το διαδίκτυο; Έχετε το δικό σας σάιτ, έχετε γράψει το www.tospitimas.gr, μια ιστορία όπου ο Μεγάλος Αδερφός παρακολουθεί τη ζωή μιας παρέας ζωντανά από το ίντερνετ… Επιπλέον, πιστεύετε ότι το διαδίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως φορέας διάδοσης του πολιτισμού ή μοιραία θα περιοριστεί μόνο στη διαφήμιση προϊόντων κουλτούρας;
Νομίζω πως το Ίντερνετ είναι ένα επαναστατικό επικοινωνιακό μέσο που μας επιτρέπει με ελάχιστο κόστος να καταλύουμε την απόσταση μεταξύ πομπού και δέκτη, καθώς κι ένα μέσο εκδημοκρατισμού και πληροφόρησης. Ως τέτοιο το χρησιμοποιώ. Η πρωτοτυπία π.χ., του www.tospitimas.gr κατά τη γνώμη μου συνίστατο στο γεγονός ότι ο αναγνώστης μπορούσε να επικοινωνήσει με τους ήρωες του βιβλίου σαν να ήταν πραγματικά πρόσωπα, να διαβάσει «backstage» λεπτομέρειες του μυθιστορήματος, να δει φωτογραφίες από τα μέρη στα οποία διαδραματίζεται κτλ., όπως και να εκφράσει τη δική του γνώμη στα forum. Όσον αφορά την πληροφόρηση, λειτουργούν εναλλακτικές πηγές ειδησιογραφίας, στις οποίες τα άρθρα που δημοσιεύονται ουδέποτε θα δημοσιεύονταν στις εφημερίδες που ανήκουν σε μεγάλα εκδοτικά τραστ. Η ενημέρωση των ενδιαφερόμενων είναι και ο σκοπός του site μου: όποιος ενδιαφερθεί να ψάξει το όνομά μου σε μια μηχανή αναζήτησης, θα βρει μια λιτή σελίδα όπου αναφέρονται τα βιβλία μου, οι κριτικές που έχουν δεχτεί, το βιογραφικό μου κτλ., και θα του δοθεί η δυνατότητα να επικοινωνήσει μαζί μου. Δεν πιστεύω όμως ότι με τη σημερινή του μορφή, το Ίντερνετ μπορεί να λειτουργήσει και ως ανεξάρτητος φορέας διάδοσης πολιτισμού.

6. Εκτιμάτε ότι το διαδίκτυο έχει επηρεάσει ή δύναται να επηρεάσει στο μέλλον τη λογοτεχνία, από άποψη διαδικασίας συγγραφής, άμεσης δημοσίευσης κλπ, ή θα λειτουργεί μόνο ως παρακλάδι του ισχύοντος συστήματος;
Δεν είμαι σίγουρος για το ρόλο που ενδέχεται να παίξει το Ίντερνετ στο μέλλον, όσον αφορά τη λογοτεχνία. Είναι ακόμα νωπή άλλωστε, όπως γνωρίζετε, η αποτυχία των «e-books» και των ηλεκτρονικών εκδόσεων. Το βιβλίο, ως προϊόν, είναι αξεπέραστο και ασύγκριτο με την οποιαδήποτε ηλεκτρονική έκδοση. Τα κείμενα που δημοσιεύονται στις ιστοσελίδες έχουν υποδεέστερη βαρύτητα από τα τυπωμένα γραπτά. Ο αναγνώστης, και ιδιαίτερα ο βιβλιόφιλος έχει μια σχεδόν ερωτική σχέση με το τυπωμένο χαρτί, που δύσκολα θα απολέσει για χάρη των ηλεκτρονικών εκδόσεων. Μόνο στην περίπτωση που η εκδοτική βιομηχανία φαλιρίσει, αν δηλαδή πάψει να είναι εμπορικά συμφέρον να εκδίδουν οι εκδότες βιβλία, θα στραφεί το αναγνωστικό κοινό, αλλά και οι συγγραφείς προς τις εκδόσεις σε ιστοσελίδες.

7. Τι περιμένετε από το μέλλον σε προσωπικό επίπεδο; Τι φιλοδοξίες έχετε από το γράψιμο?
Έκανα ένα νέο ξεκίνημα στην καριέρα μου με τη συνεργασία μου με τον εκδοτικό οίκο Οξύ, κι εύχομαι αυτή η συνεργασία να στεφθεί με επιτυχία και να συνεχιστεί σε βάθος χρόνου. Εύχομαι επίσης, να συνεχίσω να έχω ιδέες για καινούρια μυθιστορήματα, που θα με ενθουσιάζουν αρκετά ώστε να τις καταγράψω, και στη συνέχεια να βλέπω τις εμπνεύσεις μου τυπωμένες. Η φιλοδοξία μου είναι να συνεχίσω να εκδίδω τα βιβλία μου, και αυτά να βρίσκουν αναγνώστες, που είναι κατά τη γνώμη μου η ουσιαστικότερη καταξίωση για ένα συγγραφέα. Επιτελικά, να θέσω το πνευματικό μου έργο υπό την κρίση της Ιστορίας.

8. Μιλήστε μας για το νέο βιβλίο που ετοιμάζετε.
Το καινούριο βιβλίο μου λέγεται «Η ανυπαρξία που σου αξίζει» και θα εκδοθεί από τον εκδοτικό οίκο Οξύ τον Οκτώβριο του 2004. Είναι (ως συνήθως) πολύ διαφορετικό από τα προηγούμενα. Πρόκειται για μία πυρετώδη, σχεδόν παραληρηματική αφήγηση ενός ανθρώπου που βρίσκεται στο χείλος του θανάτου, και περιπλανιέται κινηματογραφικά στη ζωή του, άλλοτε ως παρατηρητής κι άλλοτε ως εκ νέου πρωταγωνιστής, αναζητώντας την εξιλέωση και διερωτούμενος πάνω στο ζήτημα της ελεύθερης βούλησης. Επιπλέον, πρόκειται για ένα μυθιστόρημα ιδεών, υπό την έννοια ότι μέσα από τη μυθοπλασία προσεγγίζεται μία αρχέγονη μεταφυσική, που μεταφέρει και ο τίτλος: «η ανυπαρξία που σου αξίζει» σημαίνει ότι ο θάνατος είναι ένα διαφορετικό και προσωπικό βίωμα για τον καθένα, και όχι μια κοινή ισοπεδωτική εμπειρία όπως πρεσβεύουν οι περισσότερες θρησκείες. Μέσα από μία ψευδό- αυτοβιογραφική πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ουσιαστικά περιγράφεται η εμπειρία θανάτου ενός νέου ανθρώπου, μέσω της οποίας υποστηρίζεται η θέση ότι μετά θάνατον, η ψυχή ξαναγίνεται άσπιλη και καθάρια για να επιστρέψει αμόλυντη εκεί απ' όπου ανήκει: στην κοσμική ουσία, την καθολική συμπαντική ψυχή, αποποιούμενη τις προσωπικές μνήμες και τα βιώματα του ανθρώπου που την κατείχε πρόσκαιρα.

9. Εκτός από συγγραφέας, είστε και συνεργάτης σε διάφορα περιοδικά. Πώς μοιράζετε το χρόνο σας ανάμεσα στη συγγραφή που είναι κατ΄ εξοχήν μοναχική δουλειά, και τα υπόλοιπα;
Όλες οι δουλειές που κάνω είναι μοναχικές… Συνεργάζομαι με περιοδικά, αλλά δεν έχω γραφείο σε κάποιο εκδοτικό όμιλο, κάνω μεταφράσεις, διδάσκω σε τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα χωρίς να έχω θέση μόνιμου διδάσκοντα, συμμετέχω σε μια ερευνητική ομάδα ως μετα-διδάκτωρ ερευνητής. Ο χρόνος μου μοιράζεται πολύ ευκολότερα απ' ό,τι φαίνεται: όταν με ενθουσιάζει μια ιδέα για κάποιο μυθιστόρημα, βρίσκω το χρόνο για να γράψω, πάση θυσία, κλέβοντας χρόνο από τις άλλες δραστηριότητες. Το θετικό είναι ότι γράφω πολύ γρήγορα και εύκολα, επομένως δεν ανατρέπεται σημαντικά το πρόγραμμα μου όταν απομονώνομαι για να γράψω.

10. Η έμπνευση τελικά, απαιτεί απομόνωση ή βουτιά στη ζωή;
Κατά τη γνώμη μου, η έμπνευση είναι κάτι θεόσταλτο. Υπάρχουν μυστικές δίοδοι απ' την πραγματικότητα στην ονειροφαντασία κι από το λογικό στο θυμικό. Κάποιες φορές, τις διαβαίνω κι αποκαθιστώ μια βραχύβια επαφή με τον κόσμο των «καθαρών ιστοριών» (κατ' αντιστοιχία με τον κόσμο των καθαρών ιδεών…). Πρωταρχική αφορμή είναι σχεδόν πάντα το βίωμα. Γι' αυτό το λόγο, όσο περισσότερα βιώματα έχει κανείς, τόσο πιθανότερο είναι τα βιβλία του να είναι περισσότερο στοιχειωμένα απ' τη ζωή. Δεν πιστεύω στην απομόνωση ή τον αναχωρητισμό. Νομίζω πως υποκρύπτει δειλία και οδηγεί τον συγγραφέα σε αδιέξοδο, στο να κάνει ασκήσεις ύφους, ήτοι να ξαναγράφει τα αγαπημένα του βιβλία και να οικειοποιείται ακούσια τις εμπνεύσεις, τους ήρωες, τα βιώματα παλαιότερων συγγραφέων, έχοντας την ψευδαίσθηση ότι πρωτοτυπεί.


Ο Νίκος Βλαντής γεννήθηκε το 1973. Έχει εκδώσει τα μυθιστορήματα: Αλκιβιάδης Δεσμώτης (2000), www.tospitimas.gr (2002), Θέλω να μείνω λίγο μόνη μου να σκεφτώ (2003) και Greek Psycho, η απόλυτη νεοελληνική ψύχωση (2004). Είναι συνεργάτης των περιοδικών Βήμαdonna και Free και της λογοτεχνικής επιθεώρησης Να ένα μήλο που διευθύνει η Λώρη Κέζα. Ζει στην Αθήνα. Το μυθιστόρημά του Η ανυπαρξία που σου αξίζει είναι υπό έκδοση, και θα δημοσιευτεί από τις εκδόσεις Οξύ το φθινόπωρο του 2004.
www.vlandis.gr


Σταυρίδου Δήμητρα - Μανιάτης Γιάννης
για το lexima.gr

Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.