Λέξημα / Άρθρα / Γιώργος ΘεοτοκάςΑνώνυμος επισκέπτης
Άρθρα Νεότερο Παλαιότερο
'Αρθρο #531 | Αποστολή από ?????? |
   Πεμ 20 Οκτ 2005 
Γιώργος Θεοτοκάς
Αφιέρωμα στο Γιώργο Θεοτοκά με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του (1905 - 2005)
            
               Έτος Γιώργου Θεοτοκά το 2005

Στις 7 & 8 Οκτωβρίου 2005, πραγματοποιήθηκε στη Στοά του Βιβλίου ένα συνέδριο αφιερωμένο στον Γιώργο Θεοτοκά. Θέμα του Συνεδρίου ήταν «ένα Ελεύθερο Πνεύμα μεταξύ λογοτεχνίας και πολιτικής.»
Στο συνέδριο συμμετείχαν πολλοί σύγχρονοι Έλληνες λογοτέχνες, καθηγητές Νεοελληνικής Φιλολογίας από το Πανεπιστήμιο της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Κρήτης, της Θεσσαλίας και της Άγκυρας, πολιτικοί και δημοσιογράφοι. Ξεδιπλώθηκε μαζί με το έργο του Γιώργου Θεοτοκά και μια ολόκληρη πτυχή της Νεοελληνικής Ιστορίας. Παράλληλα με το συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Στοά του Βιβλίου υπήρξε και έκθεση αρχειακού υλικού από τη ζωή και την δραστηριότητα του συγγραφέα. [Υπουργείο Πολιτισμού/ Εθνικό Κέντρο Βιβλίου/ Οργανωτική επιτροπή για τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννηση του Γιώργου Θεοτοκά]


Το θέμα του συνεδρίου είχε ως αφορμή το πρώτο σημαντικό κείμενο που έγραψε ο Γιώργος Θεοτοκάς στο Λονδίνο και δημοσίευσε στην Αθήνα με το ψευδώνυμο Ορέστης Διγενής με τίτλο «Ελεύθερο Πνεύμα»(1929). Με αυτό το κείμενο που θεωρήθηκε μανιφέστο της γενιάς του '30, επιχείρησε μια τολμηρή συνολική αποτίμηση της ελληνικής πνευματικής και λογοτεχνικής ζωής της εποχής του. Διακήρυξε την πρόθεση των ανθρώπων της γενιάς του να φέρουν ένα ανανεωτικό πνεύμα στη λογοτεχνία στρεφόμενοι προς τους ευρωπαϊκούς ορίζοντες και προς τη σύγχρονη ζωή. Η σημασία αυτού του βιβλίου έγκειται περισσότερο στην ανανεωτική διάθεση που απορρέει από τις σελίδες του και λιγότερο για τις επιμέρους κρίσεις για τα ως τότε πνευματικά έργα. Πολλές από αυτές τις κρίσεις αργότερα ο ίδιος αναθεώρησε μεταξύ των οποίων και την απορριπτική γνώμη για το έργο του Καβάφη.
Ο Γιώργος Θεοτοκάς ασχολήθηκε κατά κύριο λόγο με το μυθιστόρημα και διαμόρφωσε ένα ολοκληρωφμένο γλωσσικό όργανο, που διακρίνεται για τη φυσικότητα, την ακρίβεια και τη σαφήνειά του. Η εργογραφία του είναι αρκετά μεγάλη, περιλαμβάνει τα αφηγήματα «Ώρες αργίας» (1931), που έχουν τη μορφή εσωτερικών μονολόγων και ο ίδιος τα χαρακτήρισε «ψυχογραφικά δοκίμια», τη συλλογή διηγημάτων «Ευριπίδης Πεντοζάλης» (1937). Ιδέες και σκέψεις που θίγονται στα κείμενα αυτά πραγματεύτηκε αργότερα εκτενέστερα στο μεγάλο μυθιστορηματικό έργο του «Αργώ» [το πρώτο μέρος 1933, ολοκληρώθηκε το 1936]. Επίσης έγραψε το «Δαιμόνιο»(1938), το «Λεωνή»(1940), «Ασθενείς και οδοιπόροι» (1950). Το τελευταίο ολοκληρώθηκε το 1964 και πήρε τελικά τον τίτλο «Ιερά οδός». Ένα ακόμη έργο του είναι οι «Καμπάνες» (1966) έτος του θανάτου του. Διατύπωσε σημαντικές θεωρητικές απόψεις για το μυθιστόρημα. Βασικές επιδιώξεις ήταν: το πλάσιμο ζωντανών ηρώων, η ενασχόληση με τη σύγχρονη ζωή, οι προβληματισμοί και η πολυπλοκότητα των καταστάσεων, η κατάλληλη σύνδεση του πραγματικού και του αφηγηματικού χρόνου.
Υιοθέτησε μοντέρνες αφηγηματικές τεχνικές που τις χρησιμοποίησε με μικρές παραλλαγές σε όλα τα μυθιστορήματά του. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της μυθιστοριογραφίας του είναι η μεταβαλλόμενη οπτική γωνία. Η αφήγηση εστιάζεται κάθε φορά σε έναν διαφορετικό ήρωα. Είναι ένα είδος «αποκεντρωμένης» αφήγησης, που συνδυάζεται με τη χρήση του εσωτερικού μονολόγου. Με αυτό τον τρόπο κατορθώνει να διατηρεί μια αμερόληπτη στάση χωρίς να παίρνει το μέρος κανενός από τους ήρωές του. Ακόμη και τα σχόλια για κάποιον ήρωα διατυπώνονται από κάποιο άλλο πρόσωπο διάφορο από τον αφηγητή. Η «πολυεστιακή» αφήγηση, που εφαρμόζει ο Θεοτοκάς καλλιεργείται κυρίως και από την ενασχόλησή του με το θεατρικό έργο. Έγραψε συνολικά δεκατρία θεατρικά έργα από τα οποία πέντε είναι μονόπρακτα. Συγκεντρώθηκαν σε δύο τόμους με τίτλο Θεατρικά έργα Α(1965) & Β(1966) τόμοι.
Επηρεάστηκε από τον ορθολογισμό που γνώρισε στη Γαλλία. Ο λόγος του έχει εκφραστική δύναμη και ποιότητα Ο Απόστολος Σαχίνης γράφει γι' αυτόν ότι είναι ο τύπος του «διανοητικού και συζητητικού συγγραφέα». «Με τον άνθρωπο και το τοπίο, με τις συζητήσεις και τις περιγραφές, προχωρεί στη σύνθεση της εικόνας και της ατμόσφαιρας του κάθε τόπου, στους στοχασμούς και τις κρίσεις του.»


   Για το www.lexima.gr
   Στέλλα Κοντογιάννη
      20/10/2005



Δημήτρη Κιτριώτη & Γιάννη Μυλωνά, Βιογραφίες εργογραφίες Ελλήνων συγγραφέων, εκδ. Πατάκη, σ. 133 - 135
Αγγ. Αφρούδη, Γιώργος Θεοτοκάς, Πάπυρος - Λαρούς -Μπριτάννικα, τόμος 27, σ. 406 - 407
Ιωάννη Παρίση & Νικήτα Παρίση, Λεξικό λογοτεχνικών όρων, Ο.Ε.Δ.Β. 1999



Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.