Λέξημα / Άρθρα / Περι - γράφοντοςΑνώνυμος επισκέπτης
Άρθρα Νεότερο Παλαιότερο
'Αρθρο #486 | Αποστολή από ?????? |
   Τρι 10 Φεβ 2004 
Περι - γράφοντος
Η πολλαπλή ανάγνωση ενός κειμένου
Περι - γράφοντος και κειμένου
Είναι πραγματικά μυστήριο πράγμα η περατότητα των λέξεων και η πολλαπλή ανάγνωση ενός κειμένου εκκινεί πραγματικά από το ενδότερο στρώμα της δικής μας σκέψης. Κάθε φορά που αναγιγνώσκουμε ένα κείμενο δεχόμαστε διαφορετικά μηνύματα, γιατί τα ίδια πράγματα φωτίζονται διαφορετικά υπό τις κάθε φορά συνθήκες που επικρατούν μέσα μας.
Το τείχος των λεκτικών σχημάτων γίνεται προσπελάσιμο χάρη στην ιδιότητα του νου να αλλάζει τη σειρά στα πράγματα και να τα ανατοποθετεί με τρόπο τέτοιο, ώστε να είναι δυνατή η πρόσληψη του νοήματος. Για να καταλάβουμε τι είναι μεταμοντέρνο πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τι είναι μοντέρνο. Και το ερώτημα που προκύπτει είναι αν το μεταμοντέρνο θα μπορούσε ποτέ να γίνει κλασικό.
Η γέννηση του αναγνώστη δεν προϋποθέτει απαραίτητα το θάνατο του συγγραφέα. Είναι απλούστατα μια σχέση πομπού - δέκτη που οι θέσεις αυτές εναλλάσσονται σε αυτή την παράξενη διαλεκτική της ποίησης και της δημιουργίας γενικότερα.
Ποιος γράφει στην πραγματικότητα το κείμενο; Ο συγγραφέας ή κάτι άλλο; Τι βρίσκεται πίσω από το χέρι του γράφοντος, μια ιδέα ή ο γράφων; Ποιος είναι ο γράφων, αυτός που απλά φέρει την ευθύνη για το κείμενο; Το κείμενο τελικά μοιάζει με ένα καραβάκι που κάποιος το ‘φτιαξε και το ‘ριξε στο νερό. Κι αυτό συνέχισε το δρόμο του να πάει, όπου το βγάλει η άκρη. Ή μήπως μοιάζει με το σημείωμα μέσα στο μπουκάλι που κάποιο είχε προορισμό αλλά ποτέ δεν τον βρίσκει.
Είναι ο συγγραφέας ένα ουδέτερο χέρι που γράφει; Όμως εκείνος που βρίσκεται πραγματικά πίσω από το κείμενο φέρει εις το ακέραιο την ευθύνη για τα γραφόμενα κι ίσως σ' αυτό οφείλεται η θολούρα που δημιουργείται από το ομιχλώδες γράψιμο ενός ανθρώπου που μιλάει μόνο για εκείνους που ξέρουν τι λέει. Εν προκειμένω ο γράφων έχει συγκεκριμένη προθετικότητα. Φωνάζει βοήθεια τη στιγμή που οι αναγνώστες νομίζουν ότι απλώς γράφει ποίηση. Και η ομίχλη δεν είναι τίποτε άλλο από μια ασπίδα, μια πανοπλία ενός γυμνίτη
Είναι πολύ παράξενη η αποκάλυψη της αλήθειας. Μοιάζει με ξαφνικό άναμμα φωτός. Βαδίζεις ξέγνοιαστος κι ανυποψίαστος και συνομιλείς με κάποιον που νομίζεις πως βλέπεις. Κρατάς στο χέρι ένα κείμενο, χαμογελάς σ' ένα πρόσωπο και αγκαλιάζεις ένα σώμα που μοιάζει υπαρκτό κι όταν το φως ανάψει διαπιστώνεις πως όλα ήταν μια ταινία που προβλήθηκε σε ένα επίπεδο πανί, χωρίς χρώματα, χωρίς βάθος.
Εμείς δίνουμε το νόημα στις λέξεις κι αξία στα πράγματα. Δική μας ψευδαίσθηση είναι η ύπαρξή μας κι αυτό που νομίζουμε αλήθεια είναι πλάνη. Αγαπάμε την πλάνη γιατί μας φαίνεται πειστικότερη από την πραγματικότητα. Ποια είναι όμως η πραγματικότητα; Μήπως δεν υπάρχει πραγματικότητα; Μήπως αυτό που μας ελκύει στη λογοτεχνία είναι ακριβώς η δυνάμει πραγματικότητά της;
Το ύφος ενός λογοτεχνικού έργου είναι στην πραγματικότητα το δακτυλικό αποτύπωμα της ψυχής του συγγραφέα. Γι' αυτό και η γνησιότητα πάει μαζί με την πρωτοτυπία ενός έργου. Μπορεί αυτός ο πλαστός άνθρωπος - υποκείμενο του κειμένου να είναι τόσο γνήσιος, όσο και ο πλάστης του. Μπορεί να έχει μια αληθινά εκφραστική φωνή, όταν λέει μια αλήθεια, που ακόμη κι όταν είναι ψεύτικη αυτός τη βιώνει ως αληθινή. Μπορεί ο γράφων να είναι απλά μια «φυσική παρουσία» αλλά το κείμενό του είναι έργο των χεριών του κι επομένως είναι αυτουργός έτσι κι αλλιώς. Είναι ο «ιδιοκτήτης» του χεριού που γράφει.
Ο δρόμος της γραφής είναι πλαισιωμένος από ακανθώδη φυτά, πολλές φορές δηλητηριώδη και σαρκοβόρα. Ο γνήσιος συγγραφέας όμως είναι προετοιμασμένος να κατασπαραχθεί.

Για το Λέξημα
Στέλλα Κοντογιάννη  

Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.