Λέξημα / Άρθρα / Διάλογος ποιητώνΑνώνυμος επισκέπτης
Άρθρα Νεότερο
'Αρθρο #479 | Αποστολή από  |
   Δευ 12 Ιαν 2004 
Διάλογος ποιητών
Σκαρίμπας - Σαχτούρης (φανταστικός διάλογος μεταξύ δύο ποιητών)
Πρόλογος
Ο Σαχτούρης ανήκει στις πιο προσωπικές και στις πιο δύσκολες περιπτώσεις της μεταπολεμικής ποίησης, που απαιτεί για την κατανόησή του κάποια άσκηση από μέρους του αναγνώστη και μια κριτική γλώσσα, που να κάνει προσιτή την επικοινωνία. Το παράτολμο στην ανθρώπινη πράξη, αναγνωρίζεται σαν μια έκτακτη και ξαφνική έκρηξη, με ανερμήνευτα, συχνά, κίνητρα. Κάτι ανάλογο πρέπει να δεχτούμε και για την αισθητική έκφραση, που είναι μια πιο υπεύθυνη ανθρώπινη πράξη. Στους δύσκολους καιρούς που ζήσαμε και που ζούμε, συνέβησαν και συμβαίνουν ακατανόητα πράγματα. Ίσως πάντα οι καιροί για τις ευαίσθητες ψυχές ήταν δύσκολοι. Το εκπληκτικό και το φρικαλέο συναγωνίζονται σε ταχύτητα και τραχύτητα. Ο θαυμασμός για το πρώτο κι ο αποτροπιασμός κι η συντριβή για το δεύτερο μας κάνουν να νιώθουμε κάποτε την ανάγκη να τραγουδήσουμε πράγματα που είχαμε ξεχάσει. Τραγουδάμε «κρυμμένοι μέσα στο θάνατό μας» όπως θα πει ο ποιητής και τρέχουμε σαν «ματωμένοι κυνηγοί με μια κορδέλλα κόκκινη μέσα στο στόμα μας». Ο Σαχτούρης μιλά μέσα από το δικό του σκοτεινό θάλαμο, από όπου περνάνε συχνά χρώματα, σκιές, πρόσωπα, πράγματα και τοπία, ανθρώπινες καταστάσεις. Η μεταπλαστική του διάθεση τα κάνει δημιούργημα μιλά για τις αντανακλάσεις των βιωμάτων.
Ο Σκαρίμπας υπήρξε προγενέστερος, ήταν ο κατ' εξοχήν ποιητής του Μεσοπολέμου. Στο Μεσοπόλεμο του Σκαρίμπα ο πόλεμος είναι πάντοτε πόλεμος: πατήρ πάντων και προ παντός του θανάτου. Η βαθύτερη αγωνία του θανάτου είναι που χαρακτηρίζει την ανθρώπινη μοίρα. Το σταματημένο ρολόϊ της Ιστορίας είχε ξαναρχίσει να δουλεύει για τον Ελληνισμό μέχρι το γκρέμισμα του 1897. Όντας πλάνητας των λοξών δρόμων της Χαλκίδας, φτιάχνει το σύμπαν του που δεν έχει όρια και που δεν είναι τίποτα. Οι ήρωές του ζητάνε απελπισμένα να φύγουν από τη Γη, από την ξένη Γη. Ελπίζουν απεγνωσμένα να γίνουν γλάροι και να πετάξουν σε κάποιο αέρα, σε κάποιο έναστρο ουράνιο στερέωμα. Μα τίποτε από αυτά δεν συμβαίνει. Έτσι φτιάχνει φιγούρες, που ψάχνουν τη φυγή τους, που νιώθουν το αδιέξοδο στα κελύφη τους, νιώθουν την ανάγκη να υπάρξουν αλλά ζουν μέσα σ' ένα σπασμένο σύμπαν κι είναι κι αυτές οι φιγούρες σπασμένες. Ο Σκαρίμπας είναι ένας δημιουργός που δε λυπάται τα δημιουργήματά του. Χλευάζει το πεσσιμιστικό και το ηρωικό στοιχείο. Το όνειρό του είναι χωμάτινο αλλά αληθινό. Για το Σκαρίμπα ο βαθύτερος πόνος ήταν εκείνος της χαράς.

Διάλογος

* Η Ύδρα είναι μια φραγκοσυκιά
γεμάτη πυρετό όνειρα κι αγκάθια
κι όπου γυρίσω βλέπω όλα κίτρινα (Σαχτούρης, Η Ύδρα)

* Στα σβηστά κι αμίλητα να πηγαίνω, θα τρέμει
η Χαλκίδα - κατάρατη - ένα μάτσο πληγές!
Ήταν χρώμα τα σπίτια της, ζουγραφιές οι ανέμοι
και οι δρόμοι μπογιές (Σκαρίμπας: Έρωτας ζωγράφος)

*…και δεν μπορώ να κυττάξω τα παράθυρα
γιατί μέσα περνούνε
βάρκες φαντάσματα
φαντάσματα καϊκια
κι όλο γυρίζουν
κι όλο με κυττάζουνε
μάτια ανάστροφα και τρομαγμένα (Σαχτούρης, Η Ύδρα)

* Κι η νύχτα έφτασε. Αχ, το βαπόρι μες στην ασβόλη,
τι τρέλα θακανε ανεπανόρθωτη και μαγική,
Μη θα κεραύνωνε με μια του λέξη την έρμη πόλη,
μη θα ξεμπάρκαρε τη φρίκη αμίλητη στο μώλο εκεί;
Ή μη  - βαρκάκια μου - μ' άσπρες κορδέλλες σταυρωμένα
φέρετρα θάστελνε όξω - σαν κύματα και σαν αφροί -
όπου θα κοίτονταν της γης τα νήπια μαχαιρωμένα
ή όπου όλοι όσοι αγαπήθηκαν, θασαν νεκροί; (Σκαρίμπας, Η κυρά μου η τρέλα…)

*Μύριζε ο πυρετός
κήπος δεν ήτανε αυτός
κάτι παράξενα ζευγάρια μέσα του περπατούσαν (Σαχτούρης, Ο Κήπος)

*Πήγαιναν τα σύννεφα έρημα στο δείλι,
τα βουνά βουβά στην ατμόσφαιρα,
ταξιεύαν μου - αμίλητοι - οι φίλοι
στον αγέρα (Σκαρίμπας, Οι φίλοι)

*στα χέρια τα παπούτσια τους φορούσαν
τα πόδια τους ήταν μεγάλα άσπρα και γυμνά
και τα κεφάλια σαν άγρια φέγγαρα επιληπτικά
και κόκκινα τραντάφυλλα ξάφνου
φυτρώνανε
με στόματα
που ορμούσαν και τα ξέσκιζαν
οι πεταλούδες σκύλοι (Σαχτούρης, Ο Κήπος)

*…Όνειρο ήταν, πλάνη το πώς
ζούμε, φτάνει η ζωή μας φίλους νάχει,
χώρια ή αντάμα πάμε, όπως
και μονάχοι.

Όπως τα σύννεφα έρημα στο δείλι,
τα βουνά βουβά στην ατμοσφαίρα,
όπως αμίλητοι πάνε μου οι φίλοι
στον αέρα… (Σκαρίμπας, Οι φίλοι)  ...

Στέλλα Κοντογιάννη


Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.