Λέξημα / Ποίηση / ΣΙΩΠΗΤΗΡΙΟ ΧΙΟΝΙΟΥ +Ανώνυμος επισκέπτης
Ποίηση Νεότερο Παλαιότερο
'Αρθρο #226 | Αποστολή από ?????? |
   Τρι 21 Φεβ 2006 
ΗΛΙΑΣ  ΚΕΦΑΛΑΣ - ΘΕΟΔ. ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ
ΣΙΩΠΗΤΗΡΙΟ ΧΙΟΝΙΟΥ +
Χωρίς εξώφυλλο
Διπλή παρουσίαση: Σιωπητήριο Χιονιού, 134 Χάι κου, και η μελέτη του Θεοδόση Πυλαρινού για την ποίηση του Ηλία Κεφάλα...

ΣΙΩΠΗΤΗΡΙΟ ΧΙΟΝΙΟΥ
134 ΧΑΙΚΟΥ
ΗΛΙΑΣ  ΚΕΦΑΛΑΣ
ΕΚΔ.  ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, 2005


Το Σιωπητήριο Χιονιού, η ποιητική συλλογή του Ηλία Κεφάλα αποκλειστικά με χάικου, είναι μια ακόμη απόδειξη του διαρκώς αυξανόμενου ενδιαφέροντος στη χώρα μας για τη δύσκολη αυτή τέχνη, που καταφέρνει να λέει πολλά με ελάχιστα∙ και στο κυνήγι του χρόνου, χαρακτηριστικό της εποχής μας, απαντά με «λόγου φείδου».

Τα 134 χάικου, χωρίζονται σε τέσσερις ενότητες, με τη συλλογή στο σύνολό της, σαν ποιητική πρόταση, να παρουσιάζει πολυεπίπεδο ενδιαφέρον.
Ξεκινώντας την επιτυχημένη συνομιλία του με την κλασσική Ιαπωνική παράδοση, επεκτείνει τη θεματολογία του περιεχομένου, δίνοντάς του έναν σύγχρονο χαρακτήρα γνωμικού, φιλοσοφικού αποφθέγματος ή ακόμα και με χάικου για την ίδια την ποίηση, πάντα όμως με εμφανή το σεβασμό στο πνεύμα των μεγάλων δασκάλων Μπασό, Ίσσα και Σίκι.
Στην πρώτη περίπτωση, οι τεχνικές χρήσης των εικόνων δεν επιχειρούν την αναπαράσταση της «στιγμής», αλλά, να προκαλέσουν την αναδημιουργία εκ των έσω, αναγάγοντας το άπαξ γενόμενο σε διαρκές. Παράλληλα, οι τεχνικές της μουσικότητας (παρηχήσεις, συνηχήσεις κλπ) και η επιστροφή των λέξεων στο νοηματικό τους πυρήνα, συντελούν στη διέγερση όλων των αισθήσεων.
Ποταμού νάμα // παγωμένα καλάμια // άναυδη νύχτα     (σελ. 18)

Καταφέρνει επίσης να δώσει και μικρογραφίες ολοκληρωμένων ποιημάτων, σύμφωνα με τη Δυτική αντίληψη, μέσα στην απαιτητική φόρμα του χάικου.
Αν σε πω ψυχή // πεταλούδα που φεύγεις // τρέμω το τίνος    (σελ. 46)

Αν εξαιρέσουμε τα ποιήματα της τελευταία ενότητας για την ποίηση, τα σταθερά μοτίβα της συλλογής είναι : μελαγχολία, θλίψη, μοναξιά και η αγωνία, σαν αποτέλεσμα της επίγνωσης για το φθαρτό της ύπαρξης.
Εάν όμως δοκιμάσουμε να τα δούμε μέσα από έναν καθρέφτη, είναι σίγουρο ότι θ' αντικρίσουμε «τραγούδια» για τη ζωή∙ για το αέναο ποτάμι της ζωής.  
Αυτό άλλωστε είναι και το μεγαλείο της ποίησης, να μιλά για το θάνατο υμνώντας τη ζωή. Να μιλά για τον έρωτα,  ξορκίζοντας το θάνατο.
                                                                            
Η επίπονη προσπάθεια του ποιητή, για την «απόλυτη λέξη», για  το «τέλειο χάικου», γίνονται ποιήματα στην Περίληψη, την τέταρτη ενότητα της συλλογής, τη ρωγμή που μας επιτρέπει να δούμε το εργαστήρι του:    
         Με συλλαβισμούς // επάλληλους στη γλώσσα // βρήκα το ξόρκι.  
και   Μ' αρχαία δίψα // αναβάτης και ίππος // μπήκαν στη νύχτα.   (σελ. 63)  

Συνοψίζοντας, με τη συλλογή Σιωπητήριο Χιονιού, στο δίλημμα της εποχής μας «Λόγος ή Εικόνα;»∙ ο Ηλίας Κεφάλας αντιπροτείνει: «Ποίηση!»


      -----------------------------------------------------


ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ
Από την Επίγεια Αβεβαιότητα στη Συμπαντική Απραξία
Εκδόσεις Γαβριηλίδη, 2004, σελ. 154


Το 2004 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη μια μελέτη για το - έως τότε - έργο του ποιητή Ηλία Κεφάλα. Ο Θεοδόσης Πυλαρινός, συγγραφέας του βιβλίου, παρέδωσε ένα εξαιρετικό «εργαλείο» στους μελετητές της  σύγχρονης  ελληνικής ποίησης, αλλά και σε όσους  θέλουν να γνωρίσουν σε βάθος και σε όλες του τις διαστάσεις το έργο του Ηλία Κεφάλα, αναδεικνύοντας τη σημαντικότητά του.

Παραθέτω εδώ ένα μικρό απόσπασμα από την εισαγωγή του συγγραφέα:
« Πέρα από κάθε διάθεση κατηγοριοποίησης ή αντίρρησης σε όσα έχουν ειπωθεί ή γραφεί μέχρι τώρα για τον Ηλία Κεφάλα, η ποίησή του - αλλά και το πεζογραφικό έργο του - δεν εντάσσονται στη γενιά του, δεν χωράνε, θα λέγαμε λαϊκότερα. Πρόκειται για γραφή σαφώς ιδιότυπη, ώριμη πρόωρα - από το προοιμιακό  ήδη παρουσίασμά της-, αυστηρά προσωπική και συνάμα συνθετικά και απροκάλυπτα ανθρωποκεντρική. Γιατί, σε τελευταία ανάλυση, τη δική του Αποκάλυψη επαγγέλλεται ή προοιωνίζεται ο ποιητής, αποκάλυψη ασαφή, απερίγραπτη, ασύλληπτη, με τα κοινά μέτρα.
Θα περιδιαβούμε στη χρονική τους αλληλουχία - και ενδελέχεια - τις ποιητικές συλλογές του, για να δείξουμε έμπρακτα την ιδιαιτερότητα του ποιητικού του λόγου (λόγου με δίσημη τη συμπαρουσία του λέγω και του λογίζομαι), τα θεματικά του κέντρα, που οι αρχές τους διαχέονται και χάνονται σ' ένα ανεξερεύνητο συμπαντικό μεγαλείο, όπως ακριβώς χάνονται, και όμως κάπου λανθάνουν, τα πάντα∙ θα επισημάνουμε τις τεχνικές του και θα παρακολουθήσουμε την ωρίμαση του συστήματός του, όπου το άπειρο της δημιουργίας ως μη οριοθετημένο, το ανεξέλεγκτο ως άπειρο και απροσδιόριστο αυτής, το θαυμαστό ως ανερμήνευτο, και το μεγαλειώδες της στην άχρονη διαχρονία του και στην άτοπη χωρικότητά του επιτρέπουν μια θέση διακριτική, σεμνή, ενίοτε έμφοβη, συχνά στοχαστική στον άνθρωπο, στον άνθρωπο που καλείται να διαγνώσει τις υλικές και πνευματικές διαστάσεις του, για να «συμφιλιωθεί» και να πορευτεί προς το θάνατο, που για τον ποιητή Ηλία Κεφάλα δεν αποτελεί τέλος, αλλά μεταβολή, μετατροπή, οριστική και τελεσίδικη ένταξη στην αμετάβλητη αρμονία ενός άχρονου και άχωρου σύμπαντος, το οποίο αποτελεί τον τελικό προορισμό του.»…

Χαρακτηριστικά του βιβλίου είναι η προσοχή με την οποία προσεγγίζονται και αναλύονται τα στοιχεία των ποιημάτων, οι συμβολισμοί, οι άξονες και τα κέντρα της ποιητικής του Ηλία Κεφάλα, αλλά και το πώς αυτά εντάσσονται στο ποιητικο-κοινωνικό γίγνεσθαι της εποχής και του τόπου μας.



         Γιάννης Μανιάτης
     για το www.lexima.gr
           22/2/2006

Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.