Λέξημα / Βήμα του Λογοτέχνη / Ελευθερία Αρβανιτάκη-Τζαβάρα:Η μάζη του ΜαραθώναΑνώνυμος επισκέπτης
Βήμα του Λογοτέχνη Παλαιότερο
'Αρθρο #1665 | Αποστολή από hdermi |
   Τετ 1 Δεκ 2010 
Ελευθερία Αρβανιτάκη-Τζαβάρα:Η μάζη του Μαραθώνα
Ιστορική αναδρομή στη γνωστή μάχη
                                      
         Ο Οργανισμός για τη Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας Αθηνών  και οι Εκδόσεις «Πελασγός» παρουσίασαν το βιβλίο του συγγραφέως Αθανασίου Κόρμαλη με τίτλο¨ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΜΑΧΟΥΝΤΕΣ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΜΑΡΑΘΩΝΙ...»  [2.500  χρόνια από τη Μάχη του Μαραθώνος] την Δευτέρα 22 Νοεμβρίου 2010 στην Αίθουσα « Δαίδαλος» του Ελληνοβρετανικού Κολλεγίου στην οδό Ρεθύμνου 1α. Το έργο παρουσίασαν ο Κώστας Χατζηαντωνίου [Συγγραφέας] ο Δημήτρης Κράνης [Δικηγόρος-Λογοτέχνης] και ο συγγραφέας του έργου Αθανάσιος Κόρμαλης.
       Η Ελευθερία Αναγνωστάκη- Τζαβάρα [Ποιήτρια] μίλησε για τη Μάχη του Μαραθώνα και διάβασε το ποίημα της  «Άρατε Πύλας»   Ο Εκδότης Ιωάννης Γιαννάκενας ήταν ο συντονιστής της εκδήλωσης.                                                                                          



                 Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ
                                                                    
                                                                                                                                 Ελευθερία Αναγνωστάκη-Τζαβάρα

Το 2010   είναι η επέτειος των 2.500 χρόνων από την ιστορική Μάχη του Μαραθώνα που έγινε  το 490 π.Χ. Στη μικρή πεδιάδα του ήρθαν αντιμέτωποι οι  Πέρσες,  με τους Αθηναίους και τους Πλαταιείς. Η γαλάζια του παραλία βάφτηκε στο αίμα των χιλιάδων νεκρών χρυσοφόρων Περσών που ήρθαν με τα καράβια τους από τις μακρινές χώρες της Ανατολίας. Γιατί όμως οι Πέρσες ξεκίνησαν από την Ασία για να κυριαρχήσουν επί της Ελλάδος; Τι είχε αυτός ο ορεινός και θαλασσόβρεκτος τόπος  που ήθελαν τόσο πολύ οι βασιλιάδες τους, ώστε να διοργανώσουν τρεις μεγάλες εκστρατείες με τεράστιες δυνάμεις σε έμψυχο και άψυχο υλικό;  
Η μικρή, φτωχή Ελλάδα είχε από τα πανάρχαια χρόνια αναπτύξει αξιόλογες πόλεις-κράτη με κοινές καταβολές και με πίστη στην αξία και τη δύναμη του ανθρώπου. Η  κυματόεσσα θάλασσα την θήλασε με τʼαρμυρό νερό της και της δίδαξε από τη Νεολιθική εποχή το ταξίδι, την περιέργεια, την επικοινωνία, την ανταλλαγή των ιδεών και των τεχνών. Πρώτη η Ελλάδα στον κόσμο ονομάτισε όλες τις επιστήμες και τις τέχνες με την πιο όμορφη λυρική γλώσσα κι έβαλε τα θεμέλια της Φιλοσοφίας και τους σπόρους της Δημοκρατίας σʼένα κόσμο που παντού βασίλευαν σκληρά απολυταρχικά καθεστώτα .
Την Αθήνα με τους αυτόχθονες-γηγενείς κατοίκους της, τον 12ο αιώνα ο ήρωας Θησέας  ένωσε σε συνοικισμούς κι έβαλε τις πρώτες δημοκρατικές βάσεις με πολιτική ισοτιμία. Ο πολίτης είχε δικό του οπλισμό και συμμετείχε ομότιμα στην αντιμετώπιση του εχθρού. Μάθαιναν από νεαρή ηλικία ότι έχουν κοινή καταγωγή και κοινή μοίρα. Στα τέλη του 7ου αιώνα εκλέχθηκε ο Δράκων για να συγκεντρώσει τους πατροπαράδοτους νόμους της και να προσθέσει και τους δικούς του συστηρούς που έμειναν με το όνομα Δρακόντιοι νόμοι. Θέσπισε τη Βουλή και τη κλήρωση εκπροσώπων από όλους τους πολίτες. Αυτή η προσπάθεια δεν κατέληξε σε μια δημοκρατική διακυβέρνηση και στις αρχές του 6ου π.Χ. αιώνα ο νομοθέτης Σόλων ως εκλεγμένος από το λαό  Άρχων έβαλε σε τροχιά πολύ σημαντικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις κι έκανε την Αθήνα ακμαίο εμπορικό κέντρο.
Η εμπειρία της τυραννίας με τον Πεισίστρατο και τους γιούς του Ιππία και Ίππαρχο που ακολούθησε το Σόλωνα και η ανατροπή της από τους πολίτες, οδήγησε στις δημοκρατικότερες μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη, ο οποίος σχημάτισε Δέκα Δήμους και ανέμιξε τους Αθηναίους ανεξάρτητα το τόπο διαμονής, την περιουσία και τα πολιτικά τους φρονήματα. Όλοι οι πολίτες συμμετείχαν και αποφάσιζαν από κοινού για την τύχη της πόλης τους στην Εκκλησία του Δήμου, πρωταρχικό όργανο της νεαρής δημοκρατίας. Αυτή η ειρηνική επανάσταση έδωσε τη δύναμη στους Αθηναίους να υπερασπιστούν τη Δημοκρατία και να δημιουργήσουν τα θαυμαστά επιτεύγματα τους που ακόμα μέχρι σήμερα ο πολιτισμένος κόσμος θαυμάζει και δεν μπόρεσε να ξεπεράσει .
Η Μάχη του Μαραθώνα και η Ναυμαχία της Σαλαμίνας, υπήρξαν αναμφισβήτητα οι ενδοξότερες και οι πλέον κρίσιμες μάχες της Ελληνικής αρχαιότητας.  Εάν η έκβασή τους ήταν διαφορετική, θα επηρεαζόταν η εξέλιξη της ελληνικής ιστορίας και η ιστορία ολόκληρου του κόσμου. Η Μάχη του Μαραθώνα σηματοδοτεί την έναρξη της κλασσικής Ελλάδας που έμεινε στην ιστορία ως ο  Χρυσούς Αιών του Περικλέους. Στη συνείδηση των αρχαίων Ελλήνων οι Αθηναίοι υπήρξαν οι πρόμαχοι της Ελλάδας όπως τονίσθηκε και στο νικητήριο επίγραμμα του Σιμωνίδη «Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμη». Και μπαίνει το ερώτημα, τι θα είχε συμβεί στην εξέλιξη της ανθρωπότητας εάν οι Πέρσες είχαν νικήσει ολοκληρωτικά στον Μαραθώνα; Ποιοί ήταν οι χρυσοφόροι  Μήδοι και Πέρσες και τι αντιπροσώπευαν οι Βασιλείς τους ;  
           Κατά τον 7ο αιώνα π.Χ, από τα βάθη της Ανατολής, μια φυλή τρομερών πολεμιστών, ήρθε καλπάζοντας σαν θύελλα μέχρι  τη Μικρά Ασία και διέλυσε τους βασιλικούς της οίκους. Αρχηγός τους ήταν ο πρίγκηπας του Ανσάν -Κουρού που άλλαξε το όνομά του σε Κύρος και την υπό την κατοχή του επικράτεια ονόμασε Περσία που έγινε υπερδύναμη.  Το 530 π.Χ  ο Κύρος σκοτώθηκε σε μια αψιμαχία με τους Σκύθες και στο θρόνο ανήλθε ο γιός του Καμβύσης που απεβίωσε το 522 π.Χ.  Το 521 π.Χ.  ο εγγονός του Κύρου Δαρείος, με την υποστήριξη του στρατού και των ευγενών ανήλθε στο θρόνο των Αχαιμενιδών.
2        Ο Δαρείος δημιούργησε την Περσική αυτοκρατορία που απλωνόταν από τα παράλια της Ασίας ως τις μυθικές Ινδίες, μέχρι την Αίγυπτο στην Αφρική και τις στέπες των Σκυθών στην Ευρώπη. Ίδρυσε παντού σατραπείες  και διέταξε την κατασκευή ισχυρού στόλου με τον οποίο κυριάρχησε στη Μεσόγειο και στις εμπορικές της οδούς. Στην Περσέπολη, ο Δαρείος ο Α΄ άρχισε να σχεδιάζει την κατάκτηση του τότε γνωστού κόσμου. Αρκούσε να δει κανείς τα  αμέτρητα στρατεύματά του να παρελαύνουν με τις πολύχρωμες φορεσιές τους και τα χρυσά τους κοσμήματα, για να καταλάβει ότι τίποτε στη γη δεν μπορούσε να αντισταθεί στην επιθυμία του για παγκόσμια ηγεμονία.
         Ο Δαρείος τα είχε όλα. Πολυτελή τρόπο ζωής, θεοποίηση, χαρέμια και το χρυσάφι που έρρεε σα νερό από όλες τις άκρες του απέραντου βασιλείου του. Όμως, δεν του έφταναν, ήθελε και τη Δύση. Η φωνή του ήταν φωνή θεού και αυτό που αποφάσισε, αυτό κι έγινε.  
         Το  514 π.Χ.  για να εκδικηθεί το θάνατο του παππού του Κύρου, με έναν στρατό 100.000 ανδρών που τον μετέφεραν  και τον ανεφοδίαζαν 300 πλοία τα οποία χρησιμοποιήθηκαν και σαν γέφυρα, πέρασε το Βόσπορο και βάδισε εναντίον των Σκυθών. Όμως οι Σκύθες αντί να σταθούν να πολεμήσουν, ερήμωσαν τη γη  τους και παρέσυραν το στρατό του στα έλη του Δούναβη και του Βόλγα.  Ο Δαρείος κουρασμένος από το κυνήγι των αόρατων Σκυθών  διέταξε μεταβολή  προς τη Θράκη και τη Μακεδονία.
           Τότε ο διοικητής της Θρακικής πόλεως Χερσονήσου Μιλτιάδης πρότεινε στους άλλους  αρχηγούς των ελληνικών πόλεων να καταστρέψουν τη γέφυρα ώστε ο Δαρείος να αποκλειστεί στις στέπες και να υποστεί συντριβή των δυνάμεων του. Διεφώνησε όμως ο τύρρανος της Μιλήτου Ιστιαίος κι έτσι χάθηκε μια μοναδική ευκαιρία για τον ολοκληρωτικό χαμό του στρατού του Δαρείου, ο οποίος άλλαξε γνώμη  και γύρισε στην Περσέπολη να ξεκουραστεί, αφήνοντας το σατράπη Μεγάβαζο να καθυποτάξει στη Θράκη με μέρος  του στρατού.
       Η εκστρατεία εναντίον των Σκυθών της Μαύρης θάλασσας κατέληξε σε αποτυχία, όμως ο Μιλτιάδης που είχε δει τους Πέρσες να σφάζουν τον πατέρα του, είχε την ευκαιρία να αποκτήσει γνώσεις για τον οπλισμό και την οργάνωση τους, οι οποίες στάθηκαν αργότερα πολύτιμες στην Μάχη του Μαραθώνα και στη διάσωση τον Αθηνών.
        Τον ίδιο καιρό στην Αθήνα δύο φίλοι ο Αρμοδιος και ο Αριστογείτων σκότωσαν τον  Ίππαρχο, αδελφό του τύρρανου Ιππία και οι Αθηναίοι δημοκράτες τον εξεδίωξαν. Αυτός κατέφυγε στην αυλή του Βασιλιά Δαρείου ζητώντας βοήθεια εναντίον της γενέτειρας του. Με τόν κίνδυνο της περσικής εισβολής εμφανή, η Αθήνα δημιούργησε ένα στρατό  πολιτών, υπό την αρχηγεία ενός στρατηγού-πολέμαρχου και την εποπτεία της Αθηναικής Βουλής. Με τη Σπάρτη και άλλες πόλεις-κράτη η Αθήνα συνέπηξε την Πελοποννησιακή συμμαχία .
          Η εκστρατεία των Περσών στον Μαραθώνα είχε τα αίτιά της. Το 498 π.Χ. όταν οι ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας και κυρίως οι  Ιωνικές, είχαν επαναστατήσει εναντίον των επικυριάρχων τους Περσών, ζήτησαν τη βοήθεια των πέρα του Αιγαίου Ελλήνων αδελφών τους. Μόνο η Αθήνα και Ερέτρια τόλμησαν να προκαλέσουν το Μέγα Βασιλέα κι έστειλαν μια μικρή δύναμη από 20 και 5 πλοία.  
          Το 494 π.Χ.  ο Δαρείος διώρισε διοικητή της Ιωνίας το γαμπρό του Μαρδόνιο   ο οποίος με πολυάριθμο στρατό κατέπνιξε με πρωτοφανή ωμότητα την επανάσταση  των ελληνικών πόλεων της Ιωνίας που τις έκανε περσικές σατραπείες. Ο Δαρείος συνηδητοποίησε ότι όσο υπήρχαν ανεξάρτητα ελληνικά κράτη, ο κίνδυνος επανάστασης των Ελλήνων υποτελών του στη Μικρά Ασία και Κύπρο, θα ήταν υπαρκτός.
         Κατόπιν το 492 π.Χ. ο Μαρδόνιος διέβη τον Ελλήσποντο και εβάδισε κατά της Μακεδονίας αλλά η πρώτη αυτή εκστρατεία είχε σύντομο και άδοξο τέλος. Ο μεν στρατός του νικήθηκε από τους Θράκες, ο δε στόλος, αποτελούμενος από 300 πλοία καταστράφηκε ολοσχερώς από φοβερή θύελλα στον Άθω.  Εν τω μεταξύ ο Ιππίας, ο διωγμένος τύρρανος των Αθηνών, μηχανορραφούσε στην περσική αυλή του Δαρείου για να ξαναπάρει την εξουσία που έχασε και υπέδειξε στον Δαρείο τον μέγα κίνδυνο που διέτρεχε από την αθηναική Δημοκρατία. Η Αθήνα ήδη τον είχε εξοργίσει με την στρατιωτική βοήθεια  που έστειλε στην Ιωνική Επανάσταση και αποφάσισε να της δώσει ένα μάθημα.
       «Μέμνησο τους Αθηναίους» του υπευθύμιζε καθημερινά ένας δούλος του κι έτσι για να συντρίψει αυτή την αυθάδη πόλη - κράτος συγκέντρωσε μεγάλο αριθμό πλοίων και μια χερσαία δύναμη πολλών χιλιάδων ανδρών. Είχε ένα πολύ έξυπνο σχέδιο.
        3  Ο πρώην τύραννος και μέλλων  σατράπης των Αθηνών Ιππίας, μαζί με τον πανίσχυρο πολεμικό στόλο των Περσών υπό τη διοίκηση του Μήδου στρατηγού Δάτι, θα έκαναν απόβαση στον όρμο του Μαραθώνα και θα παρέσυραν το στρατό των Αθηναίων πολιτών μακρυιά από την πόλη τους. Ένας δεύτερος στόλος, υπό τον σατράπη της Λυδίας Αρταφέρνη, θα περιέπλεε την Αττική και θα χτυπούσε την ανυπεράσπιστη πόλη.   Ο Δαρείος βασιζόμενος στην υπεροχή των αριθμών, συγκέντρωσε τους δύο στόλους του στη Σάμο το καλοκαίρι του 490 π.χ και ξεκίνησαν. Μια μέρα αφότου απέπλευσαν από το νησί, τους είδε ένα ελληνικό εμπορικό σκάφος που κατάφερε να φτάσει στον Πειραιά και να σπεύσει με τα νέα στην Αθήνα που κάλεσε σε βοήθεια τους συμμάχους της. Οι Πλαταιές υποσχέθηκαν άμεση βοήθεια.
          Στη Σπάρτη  έστειλαν τον Φειδιππίδη, έναν ημεροδρόμο δρομέα τους, νικητή στους Ολυμπιακούς Αγώνες ο οποίος κάλυψε την απόσταση των 225 χιλιομέτρων σε δύο μέρες. Οι Σπαρτιάτες θα αναχωρούσαν για το Μαραθώνα μετά τη γιορτή των Καρνείων που έπεφτε στις 20 Σεπτεμβρίου. Οι Αθηναίοι θύμωσαν με την απάντηση τους. Οι φήμες ότι οι Πέρσες έρχονται και για την επικείμενη απόβαση τους στα ελληνικά παράλια, έκαναν την κατάσταση πιο κρίσιμη. Υπό την αρχηγεία του πολέμαρχου Καλλίμαχου και του στρατιωτικού του συμβούλου Μιλτιάδη, οι Αθηναίοι οπλίτες φορώντας τις βαριές πανοπλίες τους και με τα όπλα τους στα χέρια έτρεξαν αμέσως προς τον Μαραθώνα για να προλάβουν την απόβαση των Περσών.  
          Η τύχη ήταν με το μέρος τους. Η βεβιασμένη πορεία των Αθηναίων πολεμιστών ήταν αποφασιστικής σημασίας. Την ώρα που ξεχύνονταν από το ορεινό πέρασμα στα παράλια πλατώματα του Μαραθώνα συνάντησαν τους Πλαταιείς που τους περίμεναν.  Την ίδια ώρα ο περσικός στόλος ξεπρόβαλλε από το ακρωτήριο του Μαραθώνα κι έρριχνε άγκυρα στον κόλπο. Χάρη στην ταχύτητα της πορείας είχαν ακυρώσει στο σχέδιο των Περσών.
        Ο στρατηγός τους Δάτις αποβιβάστηκε στην παραλία αλλά δεν μπορούσε να περάσει από το δρόμο που οδηγούσε στην Αθήνα, καθώς ο στρατός των Αθηναίων και των σύμμαχων τους είχε στρατοπεδεύσει πάνω σε αυτόν, δίπλα στο ιερό του Ηρακλή. Έτσι βρέθηκε αποκλεισμένος ανάμεσα στους Έλληνες να ελέγχουν το ορεινό πέρασμα και τη θάλασσα.  Για πέντε μέρες οι δύο πλευρές στέκονταν η μία απέναντι στην άλλη και περίμεναν.
        Ο Δάτις περίμενε το αποτέλεσμα της επίθεσης στην Ερέτρια κι οι Αθηναίοι τους  Σπαρτιάτες. Όταν η Ερέτρια με προδοσία έπεσε στα χέρια των  Περσών,μετά από πληροφορία ότι ο Δάτις ετοιμάζει απόπλου για να χτυπήσει την Αθήνα, ο Καλλίμαχος με ψηφοφορία για άμεση επίθεση  παρέδωσε τη στρατιωτική διοίκηση στον Μιλτιάδη ,έναν από τους 10 στρατηγούς των Αθηναίων.
         Οι δύο αντίπαλοι διέφεραν στον οπλισμό και στην τακτική μάχης. Οι ΄Έλληνες δεν διέθεταν καθόλου ιππικό και ήταν όλοι οπλίτες με μεγάλες ενισχυμένες με ορείχαλκο ασπίδες, περικεφαλαίες, θώρακες και περικνημίδες. Ένα βαρύ πεζικό  που ο συγχρονισμένος βηματισμός του έδινε μια τρομερή θωριά. Τακτικός σχηματισμός ήταν η φάλαγγα όπου ο κάθε οπλίτης καταλάμβανε ένα μέτρο μετώπου, σε πυκνό σχηματισμό, με τις ασπίδες των διπλανών να καλύπτουν το δεξί ακάλυπτο πλευρό των συμπολεμιστών τους. Ενώ η πρώτη σειρά μαχόταν, οι πίσω σειρές έσπρωχναν. Η τακτική αυτή ονομαζόταν «ωθισμός».  Η  μάχη ήταν σώμα με σώμα. Οι οπλίτες σήκωναν το κύριο βάρος της μάχης και ήταν ελεύθεροι πολίτες από ευγενική γενιά με εκπαίδευσή πολύ αυστηρή.
        Αντίθετα  οι Πέρσες στηρίζονταν σε πρώτη φάση στην εξάντληση του εχθρού με καταιγισμό βελών από πεζούς και ιππείς. Στο τέλος οι επιλεγμένοι Αθάνατοι σωματοφύλακες του βασιλιά ερχόταν σε μάχη εκ του συστάδην. Στη Μάχη του Μαραθώνα  δεν συμμετείχαν διότι ο Δαρείος δεν ήρθε στην Ελλάδα αλλά δέκα χρόνια μετά στις Θερμοπύλες οι τρακόσιοι του Λεωνίδα τους αποδεκάτισαν.Ο στρατός ήταν ένα συνοθύλευμα που το αποτελούσαν Πέρσες, Μήδοι, Σάκες και διάφοροι  λαοί επικουρικών στρατιωτών από τις σατραπείες της αυτοκρατορίας με ελαφρύ οπλισμό από τόξα,δόρατα και ασπίδες.Τελικά την αναμονή διέκοψε ο Δάτις επιβιβάζοντας ιππικό και στρατό στα πλοία για να αιφνιδιάσει της Αθήνα. Ένας Ίωνας ειδοποίησε τους Ελληνες που ετοιμάστηκαν για την μεγάλη μάχη του τώρα ή ποτέ.          
           Την αυγή της 21ης Σεπτεμβρίου του 490 π.χ. οι ιερείς επικαλέστηκαν τα πνεύματα των προγόνων και προσέφεραν θυσίες στους Ολύμπιους Θεούς.Οι οιωνοί ήταν καλοί. Μια διπλή φάλαγγα Αθηναίων προχώρησε μπροστά και σταμάτησε  με μέτωπο προς τους Πέρσες του στρατηγού Δάτι που είχαν παραταχθεί σε ευθύ σχηματισμό με την πλάτη στη θάλασσα, κάπου χίλια πεντακόσια μέτρα πιο μακρυά.
   4   Οι Πέρσες έπρεπε να νικήσουν η να πνιγούν. Πριν ακόμα αρχίσει η μάχη το αποτέλεσμα είχε κριθεί. Ο Μιλτιάδης από ανάγκη οδηγήθηκε σε μια ριζοσπαστική αλλαγή τακτικής.       Λίγο πριν την έναρξη της μάχης διέταξε να μικρύνει τα βάθος της κεντρικής φάλαγγας από οκτώ σειρές σε τέσσερεις, απελευθερώνοντας έτσι ένα σημαντικό αριθμό αντρών για να ενισχύσει τις πλευρικές του πτέρυγες σχηματίζοντας ένα πέταλο και να μην προχωρήσουν άνευ ρητής διαταγής. Αυτή ήταν η συνταγή της νίκης.
       Την αυγή του Σεπτέμβρη του 490 π.Χ. κάτω από έναν ολόλαμπρο ήλιο, οι πυκνές περσικές γραμμές 100.000 στρατιωτών και ιππέων, μια πολύχρωμη θανάσιμη παράταξη με αστραφτερές λόγχες, περίμεναν με πολεμικές κραυγές και βρόντο των ασπίδων, τους 10.000 Αθηναίους οπλίτες. Ο Καλλίμαχος ηγείτο του δεξιού μετώπου, στο κέντρο ήταν ο Αριστείδης και ο Θεμιστοκλής και στο αριστερό ο Μιλτιάδης. Κάτω από ένα καταιγισμό εχθρικών βελών ξεκίνησε η  φάλαγγα με ελαφρύ στην αρχή τροχάδην για να καλύψει την απόσταση του ενάμισυ χιλιομέτρου που την χώριζε από την παράταξη των Περσών. Η απόσταση των τελευταίων διακοσίων μέτρων έγινε τρέχοντας με μεγάλη ταχύτητα από την ελληνική φάλαγγα που έπεσε  με ορμή πυρφόρου ανέμου επάνω στους .
        Χιλιάδες  σανδαλοφόρα πόδια ορμούσαν εμπρός και πάλι υποχωρούσαν. Η τρομακτική πίεση στο κέντρο των Ελλήνων άρχιζε να το λυγίζει. Όμως και κάτω από τον όγκο της περσικής πλημμυρίδας οι γενναίοι υπερασπιστές των βωμών και εστιών΄, εξακολουθούν να κρατούν τις ασπίδες μπροστά τους και να μάχονται έως θανάτου. Με την υποχώρηση της ελληνικής γραμμής, ο Δάτις διέταξε καινούρια επίθεση, ρίχνοντας ακόμη περισσότερο στρατό στο βαθύ κοίλωμα που είχε δημιουργηθεί στο κέντρο των Ελλήνων. Σε μερικά σημεία είχε μειωθεί σε μια μόνο σειρά πολεμιστών που αρνούνταν να υποχωρήσουν κι έμεναν εκεί και πολεμούσαν με τέτοιο μένος που οι Πέρσες δεν είχαν ποτέ πριν συναντήσει σε πόλεμο.
          Ο Μιλτιάδης με εκπληκτική ψυχραιμία,  στο αποκορύφωμα της μάχης, εξαπέλυσε από τις ενισχυμένες πλευρές μια φονική επίθεση πυροδοτημένη από μια άγρια κραυγή «Ζευς» και ανέκοψε την προέλαση των Περσών. Μετά οι νεκροί Πέρσες σχημάτιζαν σωρούς στο πεδίο της μάχης και οι ιππείς τους διαλύθηκαν. Μέσα σε λίγα λεπτά ο στρατός τους βρισκόταν κυκλωμένος από τρεις πλευρές με μια μόνο οδό διαφυγής, τα βαθιά ύπουλα νερά του κόλπου του Μαραθώνα. Πετούσαν τα όπλα τους κι έτρεχαν προς τα έλη για να πνιγούν και προς τα περσικά πλοία που είχαν κιόλας ανοιχτεί στη θάλασσα εγκαταλείποντας τους.
           Αυτή η πανωλεθρία άφησε 6.400 νεκρούς  στην παραλία και για μέρες η θάλασσα ξέβραζε πτώματα στη στεριά. Το ίδιο βράδυ ένα ισχυρό σπαρτιατικό απόσπασμα 2.000 οπλιτών έφτασε στην πεδιάδα του Μαραθώνα και τη βρήκε σπαρμένη με νεκρούς Πέρσες και τους Αθηναίους άφαντους. Αφού έθαψαν τους 192 νεκρούς και τους 17 Πλαταιείς,  κατάκοποι μετά τη μάχη, έπρεπε να κερδίσουν έναν ακόμα αγώνα δρόμου 50  χιλιομέτρων.
          Στέλνοντας το μήνυμα της νίκης με τον ημεροδρόμο ολυμπιονίκη Φειδιππίδη  με το «Νενικήκαμεν» και την προειδοποίηση του κινδύνου που διέτρεχε η ανυπεράσπιστη Αθήνα, βάδισαν γρήγορα προς στο Φάληρο. Εκεί ο περσικός στόλος τους βρήκε παρατεταγμένους κι ετοιμολέμους και τόσο τρόμαξε που  γύρισε πίσω στην Ασία. Ο μύθος των ανίκητων Περσών είχε ανατραπεί .  Ο Μαραθώνας εξασφάλισε την Ελευθερία κι έσωσε την μόλις 18 ετών νεαρή Αθηναική Δημοκρατία. Οι αθηναίοι πίστευαν ότι στην περιφανή αυτή μάχη πολέμησαν μαζί τους ημίθεοι όπως ο τοπικός ήρως Μαραθών, ο Θησέας,ο Ηρακλης και ο αγρότης Εχετλαίος με όπλο του ένα υνί και θεός Πάνας που σκόρπισε τον πανικό. Για τους πεσόντες έφτιαξαν τον τύμβο στην πεδιάδα του Μαραθώνα και αφιέρωσαν περσικά όπλα στους Δελφούς.
       Οι 192 μορφές στη ζωφόρο του Παρθενώνα συμβολίζουν τους Αθηναίους που πολέμησαν στο Μαραθώνα.   Αργότερα ο ποιητής Αισχύλος, ο αδελφός του Κυναίγυρου,που βρήκε γενναίο θάνατο προσπαθώντας με τα χέρια να συγκρατήσει ένα περσικό πλοίο ζήτησε να γραφεί στο τάφο του μόνο το ότι πολέμησε στο Μαραθώνα. Ο πολέμαρχος Καλλίμαχος  και νεκρός εστάθη όρθιος γεμάτος περσικά δόρατα.
      Το 480 π.Χ. 10 χρόνια μετά, η Ναυμαχία της Σαλαμίνας και η Μάχη των Πλαταιών, με την κρίσιμη συμβολή τους στη διάσωση και τη σωτηρία όχι μόνο των Ελλήνων αλλά και των άλλων λαών,  σταμάτησαν τον άγριο επεκτατισμό της Περσίας σʼαυτήν τη μικρή ορεινή και θαλασσόβρεκτη λωρίδα γης που λέγεται Ελλάδα. Οι Πέρσες σταμάτησαν στις πύλες της Νεογέννητης Ευρώπης κι εμείς χωρίς τον Μαραθώνα δεν θα ήμασταν αυτοί που είμαστε τώρα…                                                                    
                                  


                                      
         Ο Οργανισμός για τη Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας Αθηνών  και οι Εκδόσεις «Πελασγός» παρουσίασαν το βιβλίο του συγγραφέως Αθανασίου Κόρμαλη με τίτλο¨ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΜΑΧΟΥΝΤΕΣ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΜΑΡΑΘΩΝΙ...»  [2.500  χρόνια από τη Μάχη του Μαραθώνος] την Δευτέρα 22 Νοεμβρίου 2010 στην Αίθουσα « Δαίδαλος» του Ελληνοβρετανικού Κολλεγίου στην οδό Ρεθύμνου 1α. Το έργο παρουσίασαν ο Κώστας Χατζηαντωνίου [Συγγραφέας] ο Δημήτρης Κράνης [Δικηγόρος-Λογοτέχνης] και ο συγγραφέας του έργου Αθανάσιος Κόρμαλης.
       Η Ελευθερία Αναγνωστάκη- Τζαβάρα [Ποιήτρια] μίλησε για τη Μάχη του Μαραθώνα και διάβασε το ποίημα της  «Άρατε Πύλας»   Ο Εκδότης Ιωάννης Γιαννάκενας ήταν ο συντονιστής της εκδήλωσης.                                                                                          



                                                  Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ
                                                                    
                                                                                                                                 Ελευθερία Αναγνωστάκη-Τζαβάρα

Το 2010   είναι η επέτειος των 2.500 χρόνων από την ιστορική Μάχη του Μαραθώνα που έγινε  το 490 π.Χ. Στη μικρή πεδιάδα του ήρθαν αντιμέτωποι οι  Πέρσες,  με τους Αθηναίους και τους Πλαταιείς. Η γαλάζια του παραλία βάφτηκε στο αίμα των χιλιάδων νεκρών χρυσοφόρων Περσών που ήρθαν με τα καράβια τους από τις μακρινές χώρες της Ανατολίας. Γιατί όμως οι Πέρσες ξεκίνησαν από την Ασία για να κυριαρχήσουν επί της Ελλάδος; Τι είχε αυτός ο ορεινός και θαλασσόβρεκτος τόπος  που ήθελαν τόσο πολύ οι βασιλιάδες τους, ώστε να διοργανώσουν τρεις μεγάλες εκστρατείες με τεράστιες δυνάμεις σε έμψυχο και άψυχο υλικό;  
Η μικρή, φτωχή Ελλάδα είχε από τα πανάρχαια χρόνια αναπτύξει αξιόλογες πόλεις-κράτη με κοινές καταβολές και με πίστη στην αξία και τη δύναμη του ανθρώπου. Η  κυματόεσσα θάλασσα την θήλασε με τʼαρμυρό νερό της και της δίδαξε από τη Νεολιθική εποχή το ταξίδι, την περιέργεια, την επικοινωνία, την ανταλλαγή των ιδεών και των τεχνών. Πρώτη η Ελλάδα στον κόσμο ονομάτισε όλες τις επιστήμες και τις τέχνες με την πιο όμορφη λυρική γλώσσα κι έβαλε τα θεμέλια της Φιλοσοφίας και τους σπόρους της Δημοκρατίας σʼένα κόσμο που παντού βασίλευαν σκληρά απολυταρχικά καθεστώτα .
Την Αθήνα με τους αυτόχθονες-γηγενείς κατοίκους της, τον 12ο αιώνα ο ήρωας Θησέας  ένωσε σε συνοικισμούς κι έβαλε τις πρώτες δημοκρατικές βάσεις με πολιτική ισοτιμία. Ο πολίτης είχε δικό του οπλισμό και συμμετείχε ομότιμα στην αντιμετώπιση του εχθρού. Μάθαιναν από νεαρή ηλικία ότι έχουν κοινή καταγωγή και κοινή μοίρα. Στα τέλη του 7ου αιώνα εκλέχθηκε ο Δράκων για να συγκεντρώσει τους πατροπαράδοτους νόμους της και να προσθέσει και τους δικούς του συστηρούς που έμειναν με το όνομα Δρακόντιοι νόμοι. Θέσπισε τη Βουλή και τη κλήρωση εκπροσώπων από όλους τους πολίτες. Αυτή η προσπάθεια δεν κατέληξε σε μια δημοκρατική διακυβέρνηση και στις αρχές του 6ου π.Χ. αιώνα ο νομοθέτης Σόλων ως εκλεγμένος από το λαό  Άρχων έβαλε σε τροχιά πολύ σημαντικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις κι έκανε την Αθήνα ακμαίο εμπορικό κέντρο.
Η εμπειρία της τυραννίας με τον Πεισίστρατο και τους γιούς του Ιππία και Ίππαρχο που ακολούθησε το Σόλωνα και η ανατροπή της από τους πολίτες, οδήγησε στις δημοκρατικότερες μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη, ο οποίος σχημάτισε Δέκα Δήμους και ανέμιξε τους Αθηναίους ανεξάρτητα το τόπο διαμονής, την περιουσία και τα πολιτικά τους φρονήματα. Όλοι οι πολίτες συμμετείχαν και αποφάσιζαν από κοινού για την τύχη της πόλης τους στην Εκκλησία του Δήμου, πρωταρχικό όργανο της νεαρής δημοκρατίας. Αυτή η ειρηνική επανάσταση έδωσε τη δύναμη στους Αθηναίους να υπερασπιστούν τη Δημοκρατία και να δημιουργήσουν τα θαυμαστά επιτεύγματα τους που ακόμα μέχρι σήμερα ο πολιτισμένος κόσμος θαυμάζει και δεν μπόρεσε να ξεπεράσει .
Η Μάχη του Μαραθώνα και η Ναυμαχία της Σαλαμίνας, υπήρξαν αναμφισβήτητα οι ενδοξότερες και οι πλέον κρίσιμες μάχες της Ελληνικής αρχαιότητας.  Εάν η έκβασή τους ήταν διαφορετική, θα επηρεαζόταν η εξέλιξη της ελληνικής ιστορίας και η ιστορία ολόκληρου του κόσμου. Η Μάχη του Μαραθώνα σηματοδοτεί την έναρξη της κλασσικής Ελλάδας που έμεινε στην ιστορία ως ο  Χρυσούς Αιών του Περικλέους. Στη συνείδηση των αρχαίων Ελλήνων οι Αθηναίοι υπήρξαν οι πρόμαχοι της Ελλάδας όπως τονίσθηκε και στο νικητήριο επίγραμμα του Σιμωνίδη «Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμη». Και μπαίνει το ερώτημα, τι θα είχε συμβεί στην εξέλιξη της ανθρωπότητας εάν οι Πέρσες είχαν νικήσει ολοκληρωτικά στον Μαραθώνα; Ποιοί ήταν οι χρυσοφόροι  Μήδοι και Πέρσες και τι αντιπροσώπευαν οι Βασιλείς τους ;  
           Κατά τον 7ο αιώνα π.Χ, από τα βάθη της Ανατολής, μια φυλή τρομερών πολεμιστών, ήρθε καλπάζοντας σαν θύελλα μέχρι  τη Μικρά Ασία και διέλυσε τους βασιλικούς της οίκους. Αρχηγός τους ήταν ο πρίγκηπας του Ανσάν -Κουρού που άλλαξε το όνομά του σε Κύρος και την υπό την κατοχή του επικράτεια ονόμασε Περσία που έγινε υπερδύναμη.  Το 530 π.Χ  ο Κύρος σκοτώθηκε σε μια αψιμαχία με τους Σκύθες και στο θρόνο ανήλθε ο γιός του Καμβύσης που απεβίωσε το 522 π.Χ.  Το 521 π.Χ.  ο εγγονός του Κύρου Δαρείος, με την υποστήριξη του στρατού και των ευγενών ανήλθε στο θρόνο των Αχαιμενιδών.
2        Ο Δαρείος δημιούργησε την Περσική αυτοκρατορία που απλωνόταν από τα παράλια της Ασίας ως τις μυθικές Ινδίες, μέχρι την Αίγυπτο στην Αφρική και τις στέπες των Σκυθών στην Ευρώπη. Ίδρυσε παντού σατραπείες  και διέταξε την κατασκευή ισχυρού στόλου με τον οποίο κυριάρχησε στη Μεσόγειο και στις εμπορικές της οδούς. Στην Περσέπολη, ο Δαρείος ο Α΄ άρχισε να σχεδιάζει την κατάκτηση του τότε γνωστού κόσμου. Αρκούσε να δει κανείς τα  αμέτρητα στρατεύματά του να παρελαύνουν με τις πολύχρωμες φορεσιές τους και τα χρυσά τους κοσμήματα, για να καταλάβει ότι τίποτε στη γη δεν μπορούσε να αντισταθεί στην επιθυμία του για παγκόσμια ηγεμονία.
         Ο Δαρείος τα είχε όλα. Πολυτελή τρόπο ζωής, θεοποίηση, χαρέμια και το χρυσάφι που έρρεε σα νερό από όλες τις άκρες του απέραντου βασιλείου του. Όμως, δεν του έφταναν, ήθελε και τη Δύση. Η φωνή του ήταν φωνή θεού και αυτό που αποφάσισε, αυτό κι έγινε.  
         Το  514 π.Χ.  για να εκδικηθεί το θάνατο του παππού του Κύρου, με έναν στρατό 100.000 ανδρών που τον μετέφεραν  και τον ανεφοδίαζαν 300 πλοία τα οποία χρησιμοποιήθηκαν και σαν γέφυρα, πέρασε το Βόσπορο και βάδισε εναντίον των Σκυθών. Όμως οι Σκύθες αντί να σταθούν να πολεμήσουν, ερήμωσαν τη γη  τους και παρέσυραν το στρατό του στα έλη του Δούναβη και του Βόλγα.  Ο Δαρείος κουρασμένος από το κυνήγι των αόρατων Σκυθών  διέταξε μεταβολή  προς τη Θράκη και τη Μακεδονία.
           Τότε ο διοικητής της Θρακικής πόλεως Χερσονήσου Μιλτιάδης πρότεινε στους άλλους  αρχηγούς των ελληνικών πόλεων να καταστρέψουν τη γέφυρα ώστε ο Δαρείος να αποκλειστεί στις στέπες και να υποστεί συντριβή των δυνάμεων του. Διεφώνησε όμως ο τύρρανος της Μιλήτου Ιστιαίος κι έτσι χάθηκε μια μοναδική ευκαιρία για τον ολοκληρωτικό χαμό του στρατού του Δαρείου, ο οποίος άλλαξε γνώμη  και γύρισε στην Περσέπολη να ξεκουραστεί, αφήνοντας το σατράπη Μεγάβαζο να καθυποτάξει στη Θράκη με μέρος  του στρατού.
       Η εκστρατεία εναντίον των Σκυθών της Μαύρης θάλασσας κατέληξε σε αποτυχία, όμως ο Μιλτιάδης που είχε δει τους Πέρσες να σφάζουν τον πατέρα του, είχε την ευκαιρία να αποκτήσει γνώσεις για τον οπλισμό και την οργάνωση τους, οι οποίες στάθηκαν αργότερα πολύτιμες στην Μάχη του Μαραθώνα και στη διάσωση τον Αθηνών.
        Τον ίδιο καιρό στην Αθήνα δύο φίλοι ο Αρμοδιος και ο Αριστογείτων σκότωσαν τον  Ίππαρχο, αδελφό του τύρρανου Ιππία και οι Αθηναίοι δημοκράτες τον εξεδίωξαν. Αυτός κατέφυγε στην αυλή του Βασιλιά Δαρείου ζητώντας βοήθεια εναντίον της γενέτειρας του. Με τόν κίνδυνο της περσικής εισβολής εμφανή, η Αθήνα δημιούργησε ένα στρατό  πολιτών, υπό την αρχηγεία ενός στρατηγού-πολέμαρχου και την εποπτεία της Αθηναικής Βουλής. Με τη Σπάρτη και άλλες πόλεις-κράτη η Αθήνα συνέπηξε την Πελοποννησιακή συμμαχία .
          Η εκστρατεία των Περσών στον Μαραθώνα είχε τα αίτιά της. Το 498 π.Χ. όταν οι ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας και κυρίως οι  Ιωνικές, είχαν επαναστατήσει εναντίον των επικυριάρχων τους Περσών, ζήτησαν τη βοήθεια των πέρα του Αιγαίου Ελλήνων αδελφών τους. Μόνο η Αθήνα και Ερέτρια τόλμησαν να προκαλέσουν το Μέγα Βασιλέα κι έστειλαν μια μικρή δύναμη από 20 και 5 πλοία.  
          Το 494 π.Χ.  ο Δαρείος διώρισε διοικητή της Ιωνίας το γαμπρό του Μαρδόνιο   ο οποίος με πολυάριθμο στρατό κατέπνιξε με πρωτοφανή ωμότητα την επανάσταση  των ελληνικών πόλεων της Ιωνίας που τις έκανε περσικές σατραπείες. Ο Δαρείος συνηδητοποίησε ότι όσο υπήρχαν ανεξάρτητα ελληνικά κράτη, ο κίνδυνος επανάστασης των Ελλήνων υποτελών του στη Μικρά Ασία και Κύπρο, θα ήταν υπαρκτός.
         Κατόπιν το 492 π.Χ. ο Μαρδόνιος διέβη τον Ελλήσποντο και εβάδισε κατά της Μακεδονίας αλλά η πρώτη αυτή εκστρατεία είχε σύντομο και άδοξο τέλος. Ο μεν στρατός του νικήθηκε από τους Θράκες, ο δε στόλος, αποτελούμενος από 300 πλοία καταστράφηκε ολοσχερώς από φοβερή θύελλα στον Άθω.  Εν τω μεταξύ ο Ιππίας, ο διωγμένος τύρρανος των Αθηνών, μηχανορραφούσε στην περσική αυλή του Δαρείου για να ξαναπάρει την εξουσία που έχασε και υπέδειξε στον Δαρείο τον μέγα κίνδυνο που διέτρεχε από την αθηναική Δημοκρατία. Η Αθήνα ήδη τον είχε εξοργίσει με την στρατιωτική βοήθεια  που έστειλε στην Ιωνική Επανάσταση και αποφάσισε να της δώσει ένα μάθημα.
       «Μέμνησο τους Αθηναίους» του υπευθύμιζε καθημερινά ένας δούλος του κι έτσι για να συντρίψει αυτή την αυθάδη πόλη - κράτος συγκέντρωσε μεγάλο αριθμό πλοίων και μια χερσαία δύναμη πολλών χιλιάδων ανδρών. Είχε ένα πολύ έξυπνο σχέδιο.
        3  Ο πρώην τύραννος και μέλλων  σατράπης των Αθηνών Ιππίας, μαζί με τον πανίσχυρο πολεμικό στόλο των Περσών υπό τη διοίκηση του Μήδου στρατηγού Δάτι, θα έκαναν απόβαση στον όρμο του Μαραθώνα και θα παρέσυραν το στρατό των Αθηναίων πολιτών μακρυιά από την πόλη τους. Ένας δεύτερος στόλος, υπό τον σατράπη της Λυδίας Αρταφέρνη, θα περιέπλεε την Αττική και θα χτυπούσε την ανυπεράσπιστη πόλη.   Ο Δαρείος βασιζόμενος στην υπεροχή των αριθμών, συγκέντρωσε τους δύο στόλους του στη Σάμο το καλοκαίρι του 490 π.χ και ξεκίνησαν. Μια μέρα αφότου απέπλευσαν από το νησί, τους είδε ένα ελληνικό εμπορικό σκάφος που κατάφερε να φτάσει στον Πειραιά και να σπεύσει με τα νέα στην Αθήνα που κάλεσε σε βοήθεια τους συμμάχους της. Οι Πλαταιές υποσχέθηκαν άμεση βοήθεια.
          Στη Σπάρτη  έστειλαν τον Φειδιππίδη, έναν ημεροδρόμο δρομέα τους, νικητή στους Ολυμπιακούς Αγώνες ο οποίος κάλυψε την απόσταση των 225 χιλιομέτρων σε δύο μέρες. Οι Σπαρτιάτες θα αναχωρούσαν για το Μαραθώνα μετά τη γιορτή των Καρνείων που έπεφτε στις 20 Σεπτεμβρίου. Οι Αθηναίοι θύμωσαν με την απάντηση τους. Οι φήμες ότι οι Πέρσες έρχονται και για την επικείμενη απόβαση τους στα ελληνικά παράλια, έκαναν την κατάσταση πιο κρίσιμη. Υπό την αρχηγεία του πολέμαρχου Καλλίμαχου και του στρατιωτικού του συμβούλου Μιλτιάδη, οι Αθηναίοι οπλίτες φορώντας τις βαριές πανοπλίες τους και με τα όπλα τους στα χέρια έτρεξαν αμέσως προς τον Μαραθώνα για να προλάβουν την απόβαση των Περσών.  
          Η τύχη ήταν με το μέρος τους. Η βεβιασμένη πορεία των Αθηναίων πολεμιστών ήταν αποφασιστικής σημασίας. Την ώρα που ξεχύνονταν από το ορεινό πέρασμα στα παράλια πλατώματα του Μαραθώνα συνάντησαν τους Πλαταιείς που τους περίμεναν.  Την ίδια ώρα ο περσικός στόλος ξεπρόβαλλε από το ακρωτήριο του Μαραθώνα κι έρριχνε άγκυρα στον κόλπο. Χάρη στην ταχύτητα της πορείας είχαν ακυρώσει στο σχέδιο των Περσών.
        Ο στρατηγός τους Δάτις αποβιβάστηκε στην παραλία αλλά δεν μπορούσε να περάσει από το δρόμο που οδηγούσε στην Αθήνα, καθώς ο στρατός των Αθηναίων και των σύμμαχων τους είχε στρατοπεδεύσει πάνω σε αυτόν, δίπλα στο ιερό του Ηρακλή. Έτσι βρέθηκε αποκλεισμένος ανάμεσα στους Έλληνες να ελέγχουν το ορεινό πέρασμα και τη θάλασσα.  Για πέντε μέρες οι δύο πλευρές στέκονταν η μία απέναντι στην άλλη και περίμεναν.
        Ο Δάτις περίμενε το αποτέλεσμα της επίθεσης στην Ερέτρια κι οι Αθηναίοι τους  Σπαρτιάτες. Όταν η Ερέτρια με προδοσία έπεσε στα χέρια των  Περσών,μετά από πληροφορία ότι ο Δάτις ετοιμάζει απόπλου για να χτυπήσει την Αθήνα, ο Καλλίμαχος με ψηφοφορία για άμεση επίθεση  παρέδωσε τη στρατιωτική διοίκηση στον Μιλτιάδη ,έναν από τους 10 στρατηγούς των Αθηναίων.
         Οι δύο αντίπαλοι διέφεραν στον οπλισμό και στην τακτική μάχης. Οι ΄Έλληνες δεν διέθεταν καθόλου ιππικό και ήταν όλοι οπλίτες με μεγάλες ενισχυμένες με ορείχαλκο ασπίδες, περικεφαλαίες, θώρακες και περικνημίδες. Ένα βαρύ πεζικό  που ο συγχρονισμένος βηματισμός του έδινε μια τρομερή θωριά. Τακτικός σχηματισμός ήταν η φάλαγγα όπου ο κάθε οπλίτης καταλάμβανε ένα μέτρο μετώπου, σε πυκνό σχηματισμό, με τις ασπίδες των διπλανών να καλύπτουν το δεξί ακάλυπτο πλευρό των συμπολεμιστών τους. Ενώ η πρώτη σειρά μαχόταν, οι πίσω σειρές έσπρωχναν. Η τακτική αυτή ονομαζόταν «ωθισμός».  Η  μάχη ήταν σώμα με σώμα. Οι οπλίτες σήκωναν το κύριο βάρος της μάχης και ήταν ελεύθεροι πολίτες από ευγενική γενιά με εκπαίδευσή πολύ αυστηρή.
        Αντίθετα  οι Πέρσες στηρίζονταν σε πρώτη φάση στην εξάντληση του εχθρού με καταιγισμό βελών από πεζούς και ιππείς. Στο τέλος οι επιλεγμένοι Αθάνατοι σωματοφύλακες του βασιλιά ερχόταν σε μάχη εκ του συστάδην. Στη Μάχη του Μαραθώνα  δεν συμμετείχαν διότι ο Δαρείος δεν ήρθε στην Ελλάδα αλλά δέκα χρόνια μετά στις Θερμοπύλες οι τρακόσιοι του Λεωνίδα τους αποδεκάτισαν.Ο στρατός ήταν ένα συνοθύλευμα που το αποτελούσαν Πέρσες, Μήδοι, Σάκες και διάφοροι  λαοί επικουρικών στρατιωτών από τις σατραπείες της αυτοκρατορίας με ελαφρύ οπλισμό από τόξα,δόρατα και ασπίδες.Τελικά την αναμονή διέκοψε ο Δάτις επιβιβάζοντας ιππικό και στρατό στα πλοία για να αιφνιδιάσει της Αθήνα. Ένας Ίωνας ειδοποίησε τους Ελληνες που ετοιμάστηκαν για την μεγάλη μάχη του τώρα ή ποτέ.          
           Την αυγή της 21ης Σεπτεμβρίου του 490 π.χ. οι ιερείς επικαλέστηκαν τα πνεύματα των προγόνων και προσέφεραν θυσίες στους Ολύμπιους Θεούς.Οι οιωνοί ήταν καλοί. Μια διπλή φάλαγγα Αθηναίων προχώρησε μπροστά και σταμάτησε  με μέτωπο προς τους Πέρσες του στρατηγού Δάτι που είχαν παραταχθεί σε ευθύ σχηματισμό με την πλάτη στη θάλασσα, κάπου χίλια πεντακόσια μέτρα πιο μακρυά.
   4   Οι Πέρσες έπρεπε να νικήσουν η να πνιγούν. Πριν ακόμα αρχίσει η μάχη το αποτέλεσμα είχε κριθεί. Ο Μιλτιάδης από ανάγκη οδηγήθηκε σε μια ριζοσπαστική αλλαγή τακτικής.       Λίγο πριν την έναρξη της μάχης διέταξε να μικρύνει τα βάθος της κεντρικής φάλαγγας από οκτώ σειρές σε τέσσερεις, απελευθερώνοντας έτσι ένα σημαντικό αριθμό αντρών για να ενισχύσει τις πλευρικές του πτέρυγες σχηματίζοντας ένα πέταλο και να μην προχωρήσουν άνευ ρητής διαταγής. Αυτή ήταν η συνταγή της νίκης.
       Την αυγή του Σεπτέμβρη του 490 π.Χ. κάτω από έναν ολόλαμπρο ήλιο, οι πυκνές περσικές γραμμές 100.000 στρατιωτών και ιππέων, μια πολύχρωμη θανάσιμη παράταξη με αστραφτερές λόγχες, περίμεναν με πολεμικές κραυγές και βρόντο των ασπίδων, τους 10.000 Αθηναίους οπλίτες. Ο Καλλίμαχος ηγείτο του δεξιού μετώπου, στο κέντρο ήταν ο Αριστείδης και ο Θεμιστοκλής και στο αριστερό ο Μιλτιάδης. Κάτω από ένα καταιγισμό εχθρικών βελών ξεκίνησε η  φάλαγγα με ελαφρύ στην αρχή τροχάδην για να καλύψει την απόσταση του ενάμισυ χιλιομέτρου που την χώριζε από την παράταξη των Περσών. Η απόσταση των τελευταίων διακοσίων μέτρων έγινε τρέχοντας με μεγάλη ταχύτητα από την ελληνική φάλαγγα που έπεσε  με ορμή πυρφόρου ανέμου επάνω στους .
        Χιλιάδες  σανδαλοφόρα πόδια ορμούσαν εμπρός και πάλι υποχωρούσαν. Η τρομακτική πίεση στο κέντρο των Ελλήνων άρχιζε να το λυγίζει. Όμως και κάτω από τον όγκο της περσικής πλημμυρίδας οι γενναίοι υπερασπιστές των βωμών και εστιών΄, εξακολουθούν να κρατούν τις ασπίδες μπροστά τους και να μάχονται έως θανάτου. Με την υποχώρηση της ελληνικής γραμμής, ο Δάτις διέταξε καινούρια επίθεση, ρίχνοντας ακόμη περισσότερο στρατό στο βαθύ κοίλωμα που είχε δημιουργηθεί στο κέντρο των Ελλήνων. Σε μερικά σημεία είχε μειωθεί σε μια μόνο σειρά πολεμιστών που αρνούνταν να υποχωρήσουν κι έμεναν εκεί και πολεμούσαν με τέτοιο μένος που οι Πέρσες δεν είχαν ποτέ πριν συναντήσει σε πόλεμο.
          Ο Μιλτιάδης με εκπληκτική ψυχραιμία,  στο αποκορύφωμα της μάχης, εξαπέλυσε από τις ενισχυμένες πλευρές μια φονική επίθεση πυροδοτημένη από μια άγρια κραυγή «Ζευς» και ανέκοψε την προέλαση των Περσών. Μετά οι νεκροί Πέρσες σχημάτιζαν σωρούς στο πεδίο της μάχης και οι ιππείς τους διαλύθηκαν. Μέσα σε λίγα λεπτά ο στρατός τους βρισκόταν κυκλωμένος από τρεις πλευρές με μια μόνο οδό διαφυγής, τα βαθιά ύπουλα νερά του κόλπου του Μαραθώνα. Πετούσαν τα όπλα τους κι έτρεχαν προς τα έλη για να πνιγούν και προς τα περσικά πλοία που είχαν κιόλας ανοιχτεί στη θάλασσα εγκαταλείποντας τους.
           Αυτή η πανωλεθρία άφησε 6.400 νεκρούς  στην παραλία και για μέρες η θάλασσα ξέβραζε πτώματα στη στεριά. Το ίδιο βράδυ ένα ισχυρό σπαρτιατικό απόσπασμα 2.000 οπλιτών έφτασε στην πεδιάδα του Μαραθώνα και τη βρήκε σπαρμένη με νεκρούς Πέρσες και τους Αθηναίους άφαντους. Αφού έθαψαν τους 192 νεκρούς και τους 17 Πλαταιείς,  κατάκοποι μετά τη μάχη, έπρεπε να κερδίσουν έναν ακόμα αγώνα δρόμου 50  χιλιομέτρων.
          Στέλνοντας το μήνυμα της νίκης με τον ημεροδρόμο ολυμπιονίκη Φειδιππίδη  με το «Νενικήκαμεν» και την προειδοποίηση του κινδύνου που διέτρεχε η ανυπεράσπιστη Αθήνα, βάδισαν γρήγορα προς στο Φάληρο. Εκεί ο περσικός στόλος τους βρήκε παρατεταγμένους κι ετοιμολέμους και τόσο τρόμαξε που  γύρισε πίσω στην Ασία. Ο μύθος των ανίκητων Περσών είχε ανατραπεί .  Ο Μαραθώνας εξασφάλισε την Ελευθερία κι έσωσε την μόλις 18 ετών νεαρή Αθηναική Δημοκρατία. Οι αθηναίοι πίστευαν ότι στην περιφανή αυτή μάχη πολέμησαν μαζί τους ημίθεοι όπως ο τοπικός ήρως Μαραθών, ο Θησέας,ο Ηρακλης και ο αγρότης Εχετλαίος με όπλο του ένα υνί και θεός Πάνας που σκόρπισε τον πανικό. Για τους πεσόντες έφτιαξαν τον τύμβο στην πεδιάδα του Μαραθώνα και αφιέρωσαν περσικά όπλα στους Δελφούς.
       Οι 192 μορφές στη ζωφόρο του Παρθενώνα συμβολίζουν τους Αθηναίους που πολέμησαν στο Μαραθώνα.   Αργότερα ο ποιητής Αισχύλος, ο αδελφός του Κυναίγυρου,που βρήκε γενναίο θάνατο προσπαθώντας με τα χέρια να συγκρατήσει ένα περσικό πλοίο ζήτησε να γραφεί στο τάφο του μόνο το ότι πολέμησε στο Μαραθώνα. Ο πολέμαρχος Καλλίμαχος  και νεκρός εστάθη όρθιος γεμάτος περσικά δόρατα.
      Το 480 π.Χ. 10 χρόνια μετά, η Ναυμαχία της Σαλαμίνας και η Μάχη των Πλαταιών, με την κρίσιμη συμβολή τους στη διάσωση και τη σωτηρία όχι μόνο των Ελλήνων αλλά και των άλλων λαών,  σταμάτησαν τον άγριο επεκτατισμό της Περσίας σʼαυτήν τη μικρή ορεινή και θαλασσόβρεκτη λωρίδα γης που λέγεται Ελλάδα. Οι Πέρσες σταμάτησαν στις πύλες της Νεογέννητης Ευρώπης κι εμείς χωρίς τον Μαραθώνα δεν θα ήμασταν αυτοί που είμαστε τώρα…                                                                    
                                  


Blog
eleftheria460.blogspot.com

                                      
         Ο Οργανισμός για τη Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας Αθηνών  και οι Εκδόσεις «Πελασγός» παρουσίασαν το βιβλίο του συγγραφέως Αθανασίου Κόρμαλη με τίτλο¨ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΜΑΧΟΥΝΤΕΣ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΜΑΡΑΘΩΝΙ...»  [2.500  χρόνια από τη Μάχη του Μαραθώνος] την Δευτέρα 22 Νοεμβρίου 2010 στην Αίθουσα « Δαίδαλος» του Ελληνοβρετανικού Κολλεγίου στην οδό Ρεθύμνου 1α. Το έργο παρουσίασαν ο Κώστας Χατζηαντωνίου [Συγγραφέας] ο Δημήτρης Κράνης [Δικηγόρος-Λογοτέχνης] και ο συγγραφέας του έργου Αθανάσιος Κόρμαλης.
       Η Ελευθερία Αναγνωστάκη- Τζαβάρα [Ποιήτρια] μίλησε για τη Μάχη του Μαραθώνα και διάβασε το ποίημα της  «Άρατε Πύλας»   Ο Εκδότης Ιωάννης Γιαννάκενας ήταν ο συντονιστής της εκδήλωσης.                                                                                          



                                                  Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ
                                                                    
                                                                                                                                 Ελευθερία Αναγνωστάκη-Τζαβάρα

Το 2010   είναι η επέτειος των 2.500 χρόνων από την ιστορική Μάχη του Μαραθώνα που έγινε  το 490 π.Χ. Στη μικρή πεδιάδα του ήρθαν αντιμέτωποι οι  Πέρσες,  με τους Αθηναίους και τους Πλαταιείς. Η γαλάζια του παραλία βάφτηκε στο αίμα των χιλιάδων νεκρών χρυσοφόρων Περσών που ήρθαν με τα καράβια τους από τις μακρινές χώρες της Ανατολίας. Γιατί όμως οι Πέρσες ξεκίνησαν από την Ασία για να κυριαρχήσουν επί της Ελλάδος; Τι είχε αυτός ο ορεινός και θαλασσόβρεκτος τόπος  που ήθελαν τόσο πολύ οι βασιλιάδες τους, ώστε να διοργανώσουν τρεις μεγάλες εκστρατείες με τεράστιες δυνάμεις σε έμψυχο και άψυχο υλικό;  
Η μικρή, φτωχή Ελλάδα είχε από τα πανάρχαια χρόνια αναπτύξει αξιόλογες πόλεις-κράτη με κοινές καταβολές και με πίστη στην αξία και τη δύναμη του ανθρώπου. Η  κυματόεσσα θάλασσα την θήλασε με τʼαρμυρό νερό της και της δίδαξε από τη Νεολιθική εποχή το ταξίδι, την περιέργεια, την επικοινωνία, την ανταλλαγή των ιδεών και των τεχνών. Πρώτη η Ελλάδα στον κόσμο ονομάτισε όλες τις επιστήμες και τις τέχνες με την πιο όμορφη λυρική γλώσσα κι έβαλε τα θεμέλια της Φιλοσοφίας και τους σπόρους της Δημοκρατίας σʼένα κόσμο που παντού βασίλευαν σκληρά απολυταρχικά καθεστώτα .
Την Αθήνα με τους αυτόχθονες-γηγενείς κατοίκους της, τον 12ο αιώνα ο ήρωας Θησέας  ένωσε σε συνοικισμούς κι έβαλε τις πρώτες δημοκρατικές βάσεις με πολιτική ισοτιμία. Ο πολίτης είχε δικό του οπλισμό και συμμετείχε ομότιμα στην αντιμετώπιση του εχθρού. Μάθαιναν από νεαρή ηλικία ότι έχουν κοινή καταγωγή και κοινή μοίρα. Στα τέλη του 7ου αιώνα εκλέχθηκε ο Δράκων για να συγκεντρώσει τους πατροπαράδοτους νόμους της και να προσθέσει και τους δικούς του συστηρούς που έμειναν με το όνομα Δρακόντιοι νόμοι. Θέσπισε τη Βουλή και τη κλήρωση εκπροσώπων από όλους τους πολίτες. Αυτή η προσπάθεια δεν κατέληξε σε μια δημοκρατική διακυβέρνηση και στις αρχές του 6ου π.Χ. αιώνα ο νομοθέτης Σόλων ως εκλεγμένος από το λαό  Άρχων έβαλε σε τροχιά πολύ σημαντικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις κι έκανε την Αθήνα ακμαίο εμπορικό κέντρο.
Η εμπειρία της τυραννίας με τον Πεισίστρατο και τους γιούς του Ιππία και Ίππαρχο που ακολούθησε το Σόλωνα και η ανατροπή της από τους πολίτες, οδήγησε στις δημοκρατικότερες μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη, ο οποίος σχημάτισε Δέκα Δήμους και ανέμιξε τους Αθηναίους ανεξάρτητα το τόπο διαμονής, την περιουσία και τα πολιτικά τους φρονήματα. Όλοι οι πολίτες συμμετείχαν και αποφάσιζαν από κοινού για την τύχη της πόλης τους στην Εκκλησία του Δήμου, πρωταρχικό όργανο της νεαρής δημοκρατίας. Αυτή η ειρηνική επανάσταση έδωσε τη δύναμη στους Αθηναίους να υπερασπιστούν τη Δημοκρατία και να δημιουργήσουν τα θαυμαστά επιτεύγματα τους που ακόμα μέχρι σήμερα ο πολιτισμένος κόσμος θαυμάζει και δεν μπόρεσε να ξεπεράσει .
Η Μάχη του Μαραθώνα και η Ναυμαχία της Σαλαμίνας, υπήρξαν αναμφισβήτητα οι ενδοξότερες και οι πλέον κρίσιμες μάχες της Ελληνικής αρχαιότητας.  Εάν η έκβασή τους ήταν διαφορετική, θα επηρεαζόταν η εξέλιξη της ελληνικής ιστορίας και η ιστορία ολόκληρου του κόσμου. Η Μάχη του Μαραθώνα σηματοδοτεί την έναρξη της κλασσικής Ελλάδας που έμεινε στην ιστορία ως ο  Χρυσούς Αιών του Περικλέους. Στη συνείδηση των αρχαίων Ελλήνων οι Αθηναίοι υπήρξαν οι πρόμαχοι της Ελλάδας όπως τονίσθηκε και στο νικητήριο επίγραμμα του Σιμωνίδη «Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμη». Και μπαίνει το ερώτημα, τι θα είχε συμβεί στην εξέλιξη της ανθρωπότητας εάν οι Πέρσες είχαν νικήσει ολοκληρωτικά στον Μαραθώνα; Ποιοί ήταν οι χρυσοφόροι  Μήδοι και Πέρσες και τι αντιπροσώπευαν οι Βασιλείς τους ;  
           Κατά τον 7ο αιώνα π.Χ, από τα βάθη της Ανατολής, μια φυλή τρομερών πολεμιστών, ήρθε καλπάζοντας σαν θύελλα μέχρι  τη Μικρά Ασία και διέλυσε τους βασιλικούς της οίκους. Αρχηγός τους ήταν ο πρίγκηπας του Ανσάν -Κουρού που άλλαξε το όνομά του σε Κύρος και την υπό την κατοχή του επικράτεια ονόμασε Περσία που έγινε υπερδύναμη.  Το 530 π.Χ  ο Κύρος σκοτώθηκε σε μια αψιμαχία με τους Σκύθες και στο θρόνο ανήλθε ο γιός του Καμβύσης που απεβίωσε το 522 π.Χ.  Το 521 π.Χ.  ο εγγονός του Κύρου Δαρείος, με την υποστήριξη του στρατού και των ευγενών ανήλθε στο θρόνο των Αχαιμενιδών.
2        Ο Δαρείος δημιούργησε την Περσική αυτοκρατορία που απλωνόταν από τα παράλια της Ασίας ως τις μυθικές Ινδίες, μέχρι την Αίγυπτο στην Αφρική και τις στέπες των Σκυθών στην Ευρώπη. Ίδρυσε παντού σατραπείες  και διέταξε την κατασκευή ισχυρού στόλου με τον οποίο κυριάρχησε στη Μεσόγειο και στις εμπορικές της οδούς. Στην Περσέπολη, ο Δαρείος ο Α΄ άρχισε να σχεδιάζει την κατάκτηση του τότε γνωστού κόσμου. Αρκούσε να δει κανείς τα  αμέτρητα στρατεύματά του να παρελαύνουν με τις πολύχρωμες φορεσιές τους και τα χρυσά τους κοσμήματα, για να καταλάβει ότι τίποτε στη γη δεν μπορούσε να αντισταθεί στην επιθυμία του για παγκόσμια ηγεμονία.
         Ο Δαρείος τα είχε όλα. Πολυτελή τρόπο ζωής, θεοποίηση, χαρέμια και το χρυσάφι που έρρεε σα νερό από όλες τις άκρες του απέραντου βασιλείου του. Όμως, δεν του έφταναν, ήθελε και τη Δύση. Η φωνή του ήταν φωνή θεού και αυτό που αποφάσισε, αυτό κι έγινε.  
         Το  514 π.Χ.  για να εκδικηθεί το θάνατο του παππού του Κύρου, με έναν στρατό 100.000 ανδρών που τον μετέφεραν  και τον ανεφοδίαζαν 300 πλοία τα οποία χρησιμοποιήθηκαν και σαν γέφυρα, πέρασε το Βόσπορο και βάδισε εναντίον των Σκυθών. Όμως οι Σκύθες αντί να σταθούν να πολεμήσουν, ερήμωσαν τη γη  τους και παρέσυραν το στρατό του στα έλη του Δούναβη και του Βόλγα.  Ο Δαρείος κουρασμένος από το κυνήγι των αόρατων Σκυθών  διέταξε μεταβολή  προς τη Θράκη και τη Μακεδονία.
           Τότε ο διοικητής της Θρακικής πόλεως Χερσονήσου Μιλτιάδης πρότεινε στους άλλους  αρχηγούς των ελληνικών πόλεων να καταστρέψουν τη γέφυρα ώστε ο Δαρείος να αποκλειστεί στις στέπες και να υποστεί συντριβή των δυνάμεων του. Διεφώνησε όμως ο τύρρανος της Μιλήτου Ιστιαίος κι έτσι χάθηκε μια μοναδική ευκαιρία για τον ολοκληρωτικό χαμό του στρατού του Δαρείου, ο οποίος άλλαξε γνώμη  και γύρισε στην Περσέπολη να ξεκουραστεί, αφήνοντας το σατράπη Μεγάβαζο να καθυποτάξει στη Θράκη με μέρος  του στρατού.
       Η εκστρατεία εναντίον των Σκυθών της Μαύρης θάλασσας κατέληξε σε αποτυχία, όμως ο Μιλτιάδης που είχε δει τους Πέρσες να σφάζουν τον πατέρα του, είχε την ευκαιρία να αποκτήσει γνώσεις για τον οπλισμό και την οργάνωση τους, οι οποίες στάθηκαν αργότερα πολύτιμες στην Μάχη του Μαραθώνα και στη διάσωση τον Αθηνών.
        Τον ίδιο καιρό στην Αθήνα δύο φίλοι ο Αρμοδιος και ο Αριστογείτων σκότωσαν τον  Ίππαρχο, αδελφό του τύρρανου Ιππία και οι Αθηναίοι δημοκράτες τον εξεδίωξαν. Αυτός κατέφυγε στην αυλή του Βασιλιά Δαρείου ζητώντας βοήθεια εναντίον της γενέτειρας του. Με τόν κίνδυνο της περσικής εισβολής εμφανή, η Αθήνα δημιούργησε ένα στρατό  πολιτών, υπό την αρχηγεία ενός στρατηγού-πολέμαρχου και την εποπτεία της Αθηναικής Βουλής. Με τη Σπάρτη και άλλες πόλεις-κράτη η Αθήνα συνέπηξε την Πελοποννησιακή συμμαχία .
          Η εκστρατεία των Περσών στον Μαραθώνα είχε τα αίτιά της. Το 498 π.Χ. όταν οι ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας και κυρίως οι  Ιωνικές, είχαν επαναστατήσει εναντίον των επικυριάρχων τους Περσών, ζήτησαν τη βοήθεια των πέρα του Αιγαίου Ελλήνων αδελφών τους. Μόνο η Αθήνα και Ερέτρια τόλμησαν να προκαλέσουν το Μέγα Βασιλέα κι έστειλαν μια μικρή δύναμη από 20 και 5 πλοία.  
          Το 494 π.Χ.  ο Δαρείος διώρισε διοικητή της Ιωνίας το γαμπρό του Μαρδόνιο   ο οποίος με πολυάριθμο στρατό κατέπνιξε με πρωτοφανή ωμότητα την επανάσταση  των ελληνικών πόλεων της Ιωνίας που τις έκανε περσικές σατραπείες. Ο Δαρείος συνηδητοποίησε ότι όσο υπήρχαν ανεξάρτητα ελληνικά κράτη, ο κίνδυνος επανάστασης των Ελλήνων υποτελών του στη Μικρά Ασία και Κύπρο, θα ήταν υπαρκτός.
         Κατόπιν το 492 π.Χ. ο Μαρδόνιος διέβη τον Ελλήσποντο και εβάδισε κατά της Μακεδονίας αλλά η πρώτη αυτή εκστρατεία είχε σύντομο και άδοξο τέλος. Ο μεν στρατός του νικήθηκε από τους Θράκες, ο δε στόλος, αποτελούμενος από 300 πλοία καταστράφηκε ολοσχερώς από φοβερή θύελλα στον Άθω.  Εν τω μεταξύ ο Ιππίας, ο διωγμένος τύρρανος των Αθηνών, μηχανορραφούσε στην περσική αυλή του Δαρείου για να ξαναπάρει την εξουσία που έχασε και υπέδειξε στον Δαρείο τον μέγα κίνδυνο που διέτρεχε από την αθηναική Δημοκρατία. Η Αθήνα ήδη τον είχε εξοργίσει με την στρατιωτική βοήθεια  που έστειλε στην Ιωνική Επανάσταση και αποφάσισε να της δώσει ένα μάθημα.
       «Μέμνησο τους Αθηναίους» του υπευθύμιζε καθημερινά ένας δούλος του κι έτσι για να συντρίψει αυτή την αυθάδη πόλη - κράτος συγκέντρωσε μεγάλο αριθμό πλοίων και μια χερσαία δύναμη πολλών χιλιάδων ανδρών. Είχε ένα πολύ έξυπνο σχέδιο.
        3  Ο πρώην τύραννος και μέλλων  σατράπης των Αθηνών Ιππίας, μαζί με τον πανίσχυρο πολεμικό στόλο των Περσών υπό τη διοίκηση του Μήδου στρατηγού Δάτι, θα έκαναν απόβαση στον όρμο του Μαραθώνα και θα παρέσυραν το στρατό των Αθηναίων πολιτών μακρυιά από την πόλη τους. Ένας δεύτερος στόλος, υπό τον σατράπη της Λυδίας Αρταφέρνη, θα περιέπλεε την Αττική και θα χτυπούσε την ανυπεράσπιστη πόλη.   Ο Δαρείος βασιζόμενος στην υπεροχή των αριθμών, συγκέντρωσε τους δύο στόλους του στη Σάμο το καλοκαίρι του 490 π.χ και ξεκίνησαν. Μια μέρα αφότου απέπλευσαν από το νησί, τους είδε ένα ελληνικό εμπορικό σκάφος που κατάφερε να φτάσει στον Πειραιά και να σπεύσει με τα νέα στην Αθήνα που κάλεσε σε βοήθεια τους συμμάχους της. Οι Πλαταιές υποσχέθηκαν άμεση βοήθεια.
          Στη Σπάρτη  έστειλαν τον Φειδιππίδη, έναν ημεροδρόμο δρομέα τους, νικητή στους Ολυμπιακούς Αγώνες ο οποίος κάλυψε την απόσταση των 225 χιλιομέτρων σε δύο μέρες. Οι Σπαρτιάτες θα αναχωρούσαν για το Μαραθώνα μετά τη γιορτή των Καρνείων που έπεφτε στις 20 Σεπτεμβρίου. Οι Αθηναίοι θύμωσαν με την απάντηση τους. Οι φήμες ότι οι Πέρσες έρχονται και για την επικείμενη απόβαση τους στα ελληνικά παράλια, έκαναν την κατάσταση πιο κρίσιμη. Υπό την αρχηγεία του πολέμαρχου Καλλίμαχου και του στρατιωτικού του συμβούλου Μιλτιάδη, οι Αθηναίοι οπλίτες φορώντας τις βαριές πανοπλίες τους και με τα όπλα τους στα χέρια έτρεξαν αμέσως προς τον Μαραθώνα για να προλάβουν την απόβαση των Περσών.  
          Η τύχη ήταν με το μέρος τους. Η βεβιασμένη πορεία των Αθηναίων πολεμιστών ήταν αποφασιστικής σημασίας. Την ώρα που ξεχύνονταν από το ορεινό πέρασμα στα παράλια πλατώματα του Μαραθώνα συνάντησαν τους Πλαταιείς που τους περίμεναν.  Την ίδια ώρα ο περσικός στόλος ξεπρόβαλλε από το ακρωτήριο του Μαραθώνα κι έρριχνε άγκυρα στον κόλπο. Χάρη στην ταχύτητα της πορείας είχαν ακυρώσει στο σχέδιο των Περσών.
        Ο στρατηγός τους Δάτις αποβιβάστηκε στην παραλία αλλά δεν μπορούσε να περάσει από το δρόμο που οδηγούσε στην Αθήνα, καθώς ο στρατός των Αθηναίων και των σύμμαχων τους είχε στρατοπεδεύσει πάνω σε αυτόν, δίπλα στο ιερό του Ηρακλή. Έτσι βρέθηκε αποκλεισμένος ανάμεσα στους Έλληνες να ελέγχουν το ορεινό πέρασμα και τη θάλασσα.  Για πέντε μέρες οι δύο πλευρές στέκονταν η μία απέναντι στην άλλη και περίμεναν.
        Ο Δάτις περίμενε το αποτέλεσμα της επίθεσης στην Ερέτρια κι οι Αθηναίοι τους  Σπαρτιάτες. Όταν η Ερέτρια με προδοσία έπεσε στα χέρια των  Περσών,μετά από πληροφορία ότι ο Δάτις ετοιμάζει απόπλου για να χτυπήσει την Αθήνα, ο Καλλίμαχος με ψηφοφορία για άμεση επίθεση  παρέδωσε τη στρατιωτική διοίκηση στον Μιλτιάδη ,έναν από τους 10 στρατηγούς των Αθηναίων.
         Οι δύο αντίπαλοι διέφεραν στον οπλισμό και στην τακτική μάχης. Οι ΄Έλληνες δεν διέθεταν καθόλου ιππικό και ήταν όλοι οπλίτες με μεγάλες ενισχυμένες με ορείχαλκο ασπίδες, περικεφαλαίες, θώρακες και περικνημίδες. Ένα βαρύ πεζικό  που ο συγχρονισμένος βηματισμός του έδινε μια τρομερή θωριά. Τακτικός σχηματισμός ήταν η φάλαγγα όπου ο κάθε οπλίτης καταλάμβανε ένα μέτρο μετώπου, σε πυκνό σχηματισμό, με τις ασπίδες των διπλανών να καλύπτουν το δεξί ακάλυπτο πλευρό των συμπολεμιστών τους. Ενώ η πρώτη σειρά μαχόταν, οι πίσω σειρές έσπρωχναν. Η τακτική αυτή ονομαζόταν «ωθισμός».  Η  μάχη ήταν σώμα με σώμα. Οι οπλίτες σήκωναν το κύριο βάρος της μάχης και ήταν ελεύθεροι πολίτες από ευγενική γενιά με εκπαίδευσή πολύ αυστηρή.
        Αντίθετα  οι Πέρσες στηρίζονταν σε πρώτη φάση στην εξάντληση του εχθρού με καταιγισμό βελών από πεζούς και ιππείς. Στο τέλος οι επιλεγμένοι Αθάνατοι σωματοφύλακες του βασιλιά ερχόταν σε μάχη εκ του συστάδην. Στη Μάχη του Μαραθώνα  δεν συμμετείχαν διότι ο Δαρείος δεν ήρθε στην Ελλάδα αλλά δέκα χρόνια μετά στις Θερμοπύλες οι τρακόσιοι του Λεωνίδα τους αποδεκάτισαν.Ο στρατός ήταν ένα συνοθύλευμα που το αποτελούσαν Πέρσες, Μήδοι, Σάκες και διάφοροι  λαοί επικουρικών στρατιωτών από τις σατραπείες της αυτοκρατορίας με ελαφρύ οπλισμό από τόξα,δόρατα και ασπίδες.Τελικά την αναμονή διέκοψε ο Δάτις επιβιβάζοντας ιππικό και στρατό στα πλοία για να αιφνιδιάσει της Αθήνα. Ένας Ίωνας ειδοποίησε τους Ελληνες που ετοιμάστηκαν για την μεγάλη μάχη του τώρα ή ποτέ.          
           Την αυγή της 21ης Σεπτεμβρίου του 490 π.χ. οι ιερείς επικαλέστηκαν τα πνεύματα των προγόνων και προσέφεραν θυσίες στους Ολύμπιους Θεούς.Οι οιωνοί ήταν καλοί. Μια διπλή φάλαγγα Αθηναίων προχώρησε μπροστά και σταμάτησε  με μέτωπο προς τους Πέρσες του στρατηγού Δάτι που είχαν παραταχθεί σε ευθύ σχηματισμό με την πλάτη στη θάλασσα, κάπου χίλια πεντακόσια μέτρα πιο μακρυά.
   4   Οι Πέρσες έπρεπε να νικήσουν η να πνιγούν. Πριν ακόμα αρχίσει η μάχη το αποτέλεσμα είχε κριθεί. Ο Μιλτιάδης από ανάγκη οδηγήθηκε σε μια ριζοσπαστική αλλαγή τακτικής.       Λίγο πριν την έναρξη της μάχης διέταξε να μικρύνει τα βάθος της κεντρικής φάλαγγας από οκτώ σειρές σε τέσσερεις, απελευθερώνοντας έτσι ένα σημαντικό αριθμό αντρών για να ενισχύσει τις πλευρικές του πτέρυγες σχηματίζοντας ένα πέταλο και να μην προχωρήσουν άνευ ρητής διαταγής. Αυτή ήταν η συνταγή της νίκης.
       Την αυγή του Σεπτέμβρη του 490 π.Χ. κάτω από έναν ολόλαμπρο ήλιο, οι πυκνές περσικές γραμμές 100.000 στρατιωτών και ιππέων, μια πολύχρωμη θανάσιμη παράταξη με αστραφτερές λόγχες, περίμεναν με πολεμικές κραυγές και βρόντο των ασπίδων, τους 10.000 Αθηναίους οπλίτες. Ο Καλλίμαχος ηγείτο του δεξιού μετώπου, στο κέντρο ήταν ο Αριστείδης και ο Θεμιστοκλής και στο αριστερό ο Μιλτιάδης. Κάτω από ένα καταιγισμό εχθρικών βελών ξεκίνησε η  φάλαγγα με ελαφρύ στην αρχή τροχάδην για να καλύψει την απόσταση του ενάμισυ χιλιομέτρου που την χώριζε από την παράταξη των Περσών. Η απόσταση των τελευταίων διακοσίων μέτρων έγινε τρέχοντας με μεγάλη ταχύτητα από την ελληνική φάλαγγα που έπεσε  με ορμή πυρφόρου ανέμου επάνω στους .
        Χιλιάδες  σανδαλοφόρα πόδια ορμούσαν εμπρός και πάλι υποχωρούσαν. Η τρομακτική πίεση στο κέντρο των Ελλήνων άρχιζε να το λυγίζει. Όμως και κάτω από τον όγκο της περσικής πλημμυρίδας οι γενναίοι υπερασπιστές των βωμών και εστιών΄, εξακολουθούν να κρατούν τις ασπίδες μπροστά τους και να μάχονται έως θανάτου. Με την υποχώρηση της ελληνικής γραμμής, ο Δάτις διέταξε καινούρια επίθεση, ρίχνοντας ακόμη περισσότερο στρατό στο βαθύ κοίλωμα που είχε δημιουργηθεί στο κέντρο των Ελλήνων. Σε μερικά σημεία είχε μειωθεί σε μια μόνο σειρά πολεμιστών που αρνούνταν να υποχωρήσουν κι έμεναν εκεί και πολεμούσαν με τέτοιο μένος που οι Πέρσες δεν είχαν ποτέ πριν συναντήσει σε πόλεμο.
          Ο Μιλτιάδης με εκπληκτική ψυχραιμία,  στο αποκορύφωμα της μάχης, εξαπέλυσε από τις ενισχυμένες πλευρές μια φονική επίθεση πυροδοτημένη από μια άγρια κραυγή «Ζευς» και ανέκοψε την προέλαση των Περσών. Μετά οι νεκροί Πέρσες σχημάτιζαν σωρούς στο πεδίο της μάχης και οι ιππείς τους διαλύθηκαν. Μέσα σε λίγα λεπτά ο στρατός τους βρισκόταν κυκλωμένος από τρεις πλευρές με μια μόνο οδό διαφυγής, τα βαθιά ύπουλα νερά του κόλπου του Μαραθώνα. Πετούσαν τα όπλα τους κι έτρεχαν προς τα έλη για να πνιγούν και προς τα περσικά πλοία που είχαν κιόλας ανοιχτεί στη θάλασσα εγκαταλείποντας τους.
           Αυτή η πανωλεθρία άφησε 6.400 νεκρούς  στην παραλία και για μέρες η θάλασσα ξέβραζε πτώματα στη στεριά. Το ίδιο βράδυ ένα ισχυρό σπαρτιατικό απόσπασμα 2.000 οπλιτών έφτασε στην πεδιάδα του Μαραθώνα και τη βρήκε σπαρμένη με νεκρούς Πέρσες και τους Αθηναίους άφαντους. Αφού έθαψαν τους 192 νεκρούς και τους 17 Πλαταιείς,  κατάκοποι μετά τη μάχη, έπρεπε να κερδίσουν έναν ακόμα αγώνα δρόμου 50  χιλιομέτρων.
          Στέλνοντας το μήνυμα της νίκης με τον ημεροδρόμο ολυμπιονίκη Φειδιππίδη  με το «Νενικήκαμεν» και την προειδοποίηση του κινδύνου που διέτρεχε η ανυπεράσπιστη Αθήνα, βάδισαν γρήγορα προς στο Φάληρο. Εκεί ο περσικός στόλος τους βρήκε παρατεταγμένους κι ετοιμολέμους και τόσο τρόμαξε που  γύρισε πίσω στην Ασία. Ο μύθος των ανίκητων Περσών είχε ανατραπεί .  Ο Μαραθώνας εξασφάλισε την Ελευθερία κι έσωσε την μόλις 18 ετών νεαρή Αθηναική Δημοκρατία. Οι αθηναίοι πίστευαν ότι στην περιφανή αυτή μάχη πολέμησαν μαζί τους ημίθεοι όπως ο τοπικός ήρως Μαραθών, ο Θησέας,ο Ηρακλης και ο αγρότης Εχετλαίος με όπλο του ένα υνί και θεός Πάνας που σκόρπισε τον πανικό. Για τους πεσόντες έφτιαξαν τον τύμβο στην πεδιάδα του Μαραθώνα και αφιέρωσαν περσικά όπλα στους Δελφούς.
       Οι 192 μορφές στη ζωφόρο του Παρθενώνα συμβολίζουν τους Αθηναίους που πολέμησαν στο Μαραθώνα.   Αργότερα ο ποιητής Αισχύλος, ο αδελφός του Κυναίγυρου,που βρήκε γενναίο θάνατο προσπαθώντας με τα χέρια να συγκρατήσει ένα περσικό πλοίο ζήτησε να γραφεί στο τάφο του μόνο το ότι πολέμησε στο Μαραθώνα. Ο πολέμαρχος Καλλίμαχος  και νεκρός εστάθη όρθιος γεμάτος περσικά δόρατα.
      Το 480 π.Χ. 10 χρόνια μετά, η Ναυμαχία της Σαλαμίνας και η Μάχη των Πλαταιών, με την κρίσιμη συμβολή τους στη διάσωση και τη σωτηρία όχι μόνο των Ελλήνων αλλά και των άλλων λαών,  σταμάτησαν τον άγριο επεκτατισμό της Περσίας σʼαυτήν τη μικρή ορεινή και θαλασσόβρεκτη λωρίδα γης που λέγεται Ελλάδα. Οι Πέρσες σταμάτησαν στις πύλες της Νεογέννητης Ευρώπης κι εμείς χωρίς τον Μαραθώνα δεν θα ήμασταν αυτοί που είμαστε τώρα…                                                                    
                                  


Blog
eleftheria460.blogspot.com

                                      
         Ο Οργανισμός για τη Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας Αθηνών  και οι Εκδόσεις «Πελασγός» παρουσίασαν το βιβλίο του συγγραφέως Αθανασίου Κόρμαλη με τίτλο¨ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΜΑΧΟΥΝΤΕΣ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΜΑΡΑΘΩΝΙ...»  [2.500  χρόνια από τη Μάχη του Μαραθώνος] την Δευτέρα 22 Νοεμβρίου 2010 στην Αίθουσα « Δαίδαλος» του Ελληνοβρετανικού Κολλεγίου στην οδό Ρεθύμνου 1α. Το έργο παρουσίασαν ο Κώστας Χατζηαντωνίου [Συγγραφέας] ο Δημήτρης Κράνης [Δικηγόρος-Λογοτέχνης] και ο συγγραφέας του έργου Αθανάσιος Κόρμαλης.
       Η Ελευθερία Αναγνωστάκη- Τζαβάρα [Ποιήτρια] μίλησε για τη Μάχη του Μαραθώνα και διάβασε το ποίημα της  «Άρατε Πύλας»   Ο Εκδότης Ιωάννης Γιαννάκενας ήταν ο συντονιστής της εκδήλωσης.                                                                                          



                                                  Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ
                                                                    
                                                                                                                                 Ελευθερία Αναγνωστάκη-Τζαβάρα

Το 2010   είναι η επέτειος των 2.500 χρόνων από την ιστορική Μάχη του Μαραθώνα που έγινε  το 490 π.Χ. Στη μικρή πεδιάδα του ήρθαν αντιμέτωποι οι  Πέρσες,  με τους Αθηναίους και τους Πλαταιείς. Η γαλάζια του παραλία βάφτηκε στο αίμα των χιλιάδων νεκρών χρυσοφόρων Περσών που ήρθαν με τα καράβια τους από τις μακρινές χώρες της Ανατολίας. Γιατί όμως οι Πέρσες ξεκίνησαν από την Ασία για να κυριαρχήσουν επί της Ελλάδος; Τι είχε αυτός ο ορεινός και θαλασσόβρεκτος τόπος  που ήθελαν τόσο πολύ οι βασιλιάδες τους, ώστε να διοργανώσουν τρεις μεγάλες εκστρατείες με τεράστιες δυνάμεις σε έμψυχο και άψυχο υλικό;  
Η μικρή, φτωχή Ελλάδα είχε από τα πανάρχαια χρόνια αναπτύξει αξιόλογες πόλεις-κράτη με κοινές καταβολές και με πίστη στην αξία και τη δύναμη του ανθρώπου. Η  κυματόεσσα θάλασσα την θήλασε με τʼαρμυρό νερό της και της δίδαξε από τη Νεολιθική εποχή το ταξίδι, την περιέργεια, την επικοινωνία, την ανταλλαγή των ιδεών και των τεχνών. Πρώτη η Ελλάδα στον κόσμο ονομάτισε όλες τις επιστήμες και τις τέχνες με την πιο όμορφη λυρική γλώσσα κι έβαλε τα θεμέλια της Φιλοσοφίας και τους σπόρους της Δημοκρατίας σʼένα κόσμο που παντού βασίλευαν σκληρά απολυταρχικά καθεστώτα .
Την Αθήνα με τους αυτόχθονες-γηγενείς κατοίκους της, τον 12ο αιώνα ο ήρωας Θησέας  ένωσε σε συνοικισμούς κι έβαλε τις πρώτες δημοκρατικές βάσεις με πολιτική ισοτιμία. Ο πολίτης είχε δικό του οπλισμό και συμμετείχε ομότιμα στην αντιμετώπιση του εχθρού. Μάθαιναν από νεαρή ηλικία ότι έχουν κοινή καταγωγή και κοινή μοίρα. Στα τέλη του 7ου αιώνα εκλέχθηκε ο Δράκων για να συγκεντρώσει τους πατροπαράδοτους νόμους της και να προσθέσει και τους δικούς του συστηρούς που έμειναν με το όνομα Δρακόντιοι νόμοι. Θέσπισε τη Βουλή και τη κλήρωση εκπροσώπων από όλους τους πολίτες. Αυτή η προσπάθεια δεν κατέληξε σε μια δημοκρατική διακυβέρνηση και στις αρχές του 6ου π.Χ. αιώνα ο νομοθέτης Σόλων ως εκλεγμένος από το λαό  Άρχων έβαλε σε τροχιά πολύ σημαντικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις κι έκανε την Αθήνα ακμαίο εμπορικό κέντρο.
Η εμπειρία της τυραννίας με τον Πεισίστρατο και τους γιούς του Ιππία και Ίππαρχο που ακολούθησε το Σόλωνα και η ανατροπή της από τους πολίτες, οδήγησε στις δημοκρατικότερες μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη, ο οποίος σχημάτισε Δέκα Δήμους και ανέμιξε τους Αθηναίους ανεξάρτητα το τόπο διαμονής, την περιουσία και τα πολιτικά τους φρονήματα. Όλοι οι πολίτες συμμετείχαν και αποφάσιζαν από κοινού για την τύχη της πόλης τους στην Εκκλησία του Δήμου, πρωταρχικό όργανο της νεαρής δημοκρατίας. Αυτή η ειρηνική επανάσταση έδωσε τη δύναμη στους Αθηναίους να υπερασπιστούν τη Δημοκρατία και να δημιουργήσουν τα θαυμαστά επιτεύγματα τους που ακόμα μέχρι σήμερα ο πολιτισμένος κόσμος θαυμάζει και δεν μπόρεσε να ξεπεράσει .
Η Μάχη του Μαραθώνα και η Ναυμαχία της Σαλαμίνας, υπήρξαν αναμφισβήτητα οι ενδοξότερες και οι πλέον κρίσιμες μάχες της Ελληνικής αρχαιότητας.  Εάν η έκβασή τους ήταν διαφορετική, θα επηρεαζόταν η εξέλιξη της ελληνικής ιστορίας και η ιστορία ολόκληρου του κόσμου. Η Μάχη του Μαραθώνα σηματοδοτεί την έναρξη της κλασσικής Ελλάδας που έμεινε στην ιστορία ως ο  Χρυσούς Αιών του Περικλέους. Στη συνείδηση των αρχαίων Ελλήνων οι Αθηναίοι υπήρξαν οι πρόμαχοι της Ελλάδας όπως τονίσθηκε και στο νικητήριο επίγραμμα του Σιμωνίδη «Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμη». Και μπαίνει το ερώτημα, τι θα είχε συμβεί στην εξέλιξη της ανθρωπότητας εάν οι Πέρσες είχαν νικήσει ολοκληρωτικά στον Μαραθώνα; Ποιοί ήταν οι χρυσοφόροι  Μήδοι και Πέρσες και τι αντιπροσώπευαν οι Βασιλείς τους ;  
           Κατά τον 7ο αιώνα π.Χ, από τα βάθη της Ανατολής, μια φυλή τρομερών πολεμιστών, ήρθε καλπάζοντας σαν θύελλα μέχρι  τη Μικρά Ασία και διέλυσε τους βασιλικούς της οίκους. Αρχηγός τους ήταν ο πρίγκηπας του Ανσάν -Κουρού που άλλαξε το όνομά του σε Κύρος και την υπό την κατοχή του επικράτεια ονόμασε Περσία που έγινε υπερδύναμη.  Το 530 π.Χ  ο Κύρος σκοτώθηκε σε μια αψιμαχία με τους Σκύθες και στο θρόνο ανήλθε ο γιός του Καμβύσης που απεβίωσε το 522 π.Χ.  Το 521 π.Χ.  ο εγγονός του Κύρου Δαρείος, με την υποστήριξη του στρατού και των ευγενών ανήλθε στο θρόνο των Αχαιμενιδών.
2        Ο Δαρείος δημιούργησε την Περσική αυτοκρατορία που απλωνόταν από τα παράλια της Ασίας ως τις μυθικές Ινδίες, μέχρι την Αίγυπτο στην Αφρική και τις στέπες των Σκυθών στην Ευρώπη. Ίδρυσε παντού σατραπείες  και διέταξε την κατασκευή ισχυρού στόλου με τον οποίο κυριάρχησε στη Μεσόγειο και στις εμπορικές της οδούς. Στην Περσέπολη, ο Δαρείος ο Α΄ άρχισε να σχεδιάζει την κατάκτηση του τότε γνωστού κόσμου. Αρκούσε να δει κανείς τα  αμέτρητα στρατεύματά του να παρελαύνουν με τις πολύχρωμες φορεσιές τους και τα χρυσά τους κοσμήματα, για να καταλάβει ότι τίποτε στη γη δεν μπορούσε να αντισταθεί στην επιθυμία του για παγκόσμια ηγεμονία.
         Ο Δαρείος τα είχε όλα. Πολυτελή τρόπο ζωής, θεοποίηση, χαρέμια και το χρυσάφι που έρρεε σα νερό από όλες τις άκρες του απέραντου βασιλείου του. Όμως, δεν του έφταναν, ήθελε και τη Δύση. Η φωνή του ήταν φωνή θεού και αυτό που αποφάσισε, αυτό κι έγινε.  
         Το  514 π.Χ.  για να εκδικηθεί το θάνατο του παππού του Κύρου, με έναν στρατό 100.000 ανδρών που τον μετέφεραν  και τον ανεφοδίαζαν 300 πλοία τα οποία χρησιμοποιήθηκαν και σαν γέφυρα, πέρασε το Βόσπορο και βάδισε εναντίον των Σκυθών. Όμως οι Σκύθες αντί να σταθούν να πολεμήσουν, ερήμωσαν τη γη  τους και παρέσυραν το στρατό του στα έλη του Δούναβη και του Βόλγα.  Ο Δαρείος κουρασμένος από το κυνήγι των αόρατων Σκυθών  διέταξε μεταβολή  προς τη Θράκη και τη Μακεδονία.
           Τότε ο διοικητής της Θρακικής πόλεως Χερσονήσου Μιλτιάδης πρότεινε στους άλλους  αρχηγούς των ελληνικών πόλεων να καταστρέψουν τη γέφυρα ώστε ο Δαρείος να αποκλειστεί στις στέπες και να υποστεί συντριβή των δυνάμεων του. Διεφώνησε όμως ο τύρρανος της Μιλήτου Ιστιαίος κι έτσι χάθηκε μια μοναδική ευκαιρία για τον ολοκληρωτικό χαμό του στρατού του Δαρείου, ο οποίος άλλαξε γνώμη  και γύρισε στην Περσέπολη να ξεκουραστεί, αφήνοντας το σατράπη Μεγάβαζο να καθυποτάξει στη Θράκη με μέρος  του στρατού.
       Η εκστρατεία εναντίον των Σκυθών της Μαύρης θάλασσας κατέληξε σε αποτυχία, όμως ο Μιλτιάδης που είχε δει τους Πέρσες να σφάζουν τον πατέρα του, είχε την ευκαιρία να αποκτήσει γνώσεις για τον οπλισμό και την οργάνωση τους, οι οποίες στάθηκαν αργότερα πολύτιμες στην Μάχη του Μαραθώνα και στη διάσωση τον Αθηνών.
        Τον ίδιο καιρό στην Αθήνα δύο φίλοι ο Αρμοδιος και ο Αριστογείτων σκότωσαν τον  Ίππαρχο, αδελφό του τύρρανου Ιππία και οι Αθηναίοι δημοκράτες τον εξεδίωξαν. Αυτός κατέφυγε στην αυλή του Βασιλιά Δαρείου ζητώντας βοήθεια εναντίον της γενέτειρας του. Με τόν κίνδυνο της περσικής εισβολής εμφανή, η Αθήνα δημιούργησε ένα στρατό  πολιτών, υπό την αρχηγεία ενός στρατηγού-πολέμαρχου και την εποπτεία της Αθηναικής Βουλής. Με τη Σπάρτη και άλλες πόλεις-κράτη η Αθήνα συνέπηξε την Πελοποννησιακή συμμαχία .
          Η εκστρατεία των Περσών στον Μαραθώνα είχε τα αίτιά της. Το 498 π.Χ. όταν οι ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας και κυρίως οι  Ιωνικές, είχαν επαναστατήσει εναντίον των επικυριάρχων τους Περσών, ζήτησαν τη βοήθεια των πέρα του Αιγαίου Ελλήνων αδελφών τους. Μόνο η Αθήνα και Ερέτρια τόλμησαν να προκαλέσουν το Μέγα Βασιλέα κι έστειλαν μια μικρή δύναμη από 20 και 5 πλοία.  
          Το 494 π.Χ.  ο Δαρείος διώρισε διοικητή της Ιωνίας το γαμπρό του Μαρδόνιο   ο οποίος με πολυάριθμο στρατό κατέπνιξε με πρωτοφανή ωμότητα την επανάσταση  των ελληνικών πόλεων της Ιωνίας που τις έκανε περσικές σατραπείες. Ο Δαρείος συνηδητοποίησε ότι όσο υπήρχαν ανεξάρτητα ελληνικά κράτη, ο κίνδυνος επανάστασης των Ελλήνων υποτελών του στη Μικρά Ασία και Κύπρο, θα ήταν υπαρκτός.
         Κατόπιν το 492 π.Χ. ο Μαρδόνιος διέβη τον Ελλήσποντο και εβάδισε κατά της Μακεδονίας αλλά η πρώτη αυτή εκστρατεία είχε σύντομο και άδοξο τέλος. Ο μεν στρατός του νικήθηκε από τους Θράκες, ο δε στόλος, αποτελούμενος από 300 πλοία καταστράφηκε ολοσχερώς από φοβερή θύελλα στον Άθω.  Εν τω μεταξύ ο Ιππίας, ο διωγμένος τύρρανος των Αθηνών, μηχανορραφούσε στην περσική αυλή

Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.
 
Τοποθετηθείτε
Δεν υπάρχουν τοποθετήσεις πάνω σ' αυτό το κείμενο.
Πρέπει να συνδεθείτε ή να κάνετε εγγραφή για να τοποθετηθείτε.