Λέξημα / Λοιπές κατηγορίες / Αυξέντιος Τυχόπουλος, ο δάσκαλοςΑνώνυμος επισκέπτης
Λοιπές κατηγορίες Νεότερο Παλαιότερο
'Αρθρο #1515 | Αποστολή από hdermi |
   Τετ 25 Μαρ 2009 
Γρηγόριος Τυχόπουλος
Αυξέντιος Τυχόπουλος, ο δάσκαλος
Εξώφυλλο
Μια συναρπαστική βιογραφία για ένα μεγάλο παιδαγωγό
  Δεν μπορούμε να πούμε ποιος από τους δυο είναι ο πιο τυχερός, ο Γρηγόριος Τυχόπουλος που είχε έναν τόσο θαυμάσιο πατέρα, τον παιδαγωγό Αυξέντιο Τυχόπουλο, ιδρυτή και ιδιοκτήτη του Αθηναϊκού Λυκείου από το οποίο απεφοίτησε ένας μεγάλος αριθμός μαθητών που διέπρεψαν στη ζωή τους, ανάμεσα στους οποίους και αρκετοί επώνυμοι, ή ο Αυξέντιος Τυχόπουλος που είχε έναν θαυμάσιο γιο, με μεταπτυχιακές σπουδές στη φιλολογία και που εργάστηκε επάξια στο πόδι του πατέρα του, και που τον τίμησε, γράφοντάς του μια θαυμάσια βιογραφία.
  Και μόνη η εκδήλωση αυτή της υιικής αγάπης θα ήταν αρκετή για να κάνει αυτό το βιβλίο άκρως ενδιαφέρον. Όμως υπάρχει και κάτι άλλο, που κάνει το έργο αυτό πιο συναρπαστικό: Παρακολουθώντας την ιστορία του Αυξέντιου Τυχόπουλου παρακολουθούμε ταυτόχρονα και την ιστορία του νεότερου ελληνισμού.
  Ο Αυξέντιος γεννήθηκε στον Πόρο της Μικράς Ασίας που ανήκε στην επαρχία Νίγδης, το 1899. Ο πατέρας του τον προόριζε να τον διαδεχθεί στο εμπορικό του (ήταν υφασματέμπορος), όμως ο μικρός είχε άλλα όνειρα, ήθελε να σπουδάσει.  Ο Γρηγόριος Τυχόπουλος, από τον οποίο παίρνει το όνομα ο εγγονός, δεν του χάλασε το χατίρι, και έτσι ο Αυξέντιος πήγε στην Καισάρεια όπου τέλειωσε την ιερατική σχολή. Το πτυχίο της σχολής αυτής του έδινε τη δυνατότητα να διδάξει ως δάσκαλος. Ο διορατικός πατέρας του τον φυγάδευσε στην Ελλάδα το 1919, για να γλυτώσει την θητεία στον τούρκικο στρατό, που για τους έλληνες σήμαινε τάγματα εργασίας, από τα οποία όσοι κατάφερναν να γυρίσουν γύριζαν σακατεμένοι.
  Στην Ελλάδα συνάντησε φοβερές δυσκολίες. Να αναφέρουμε μόνο ένα περιστατικό: Ρωτάει κάποιον περαστικό αν γνωρίζει κανένα φτηνό ξενοδοχείο για να μείνει. Και η απάντηση: Άντε παράτα μας ρε τουρκόσπορε. Είναι γνωστό πώς υποδέχθηκαν οι ντόπιοι τους πρόσφυγες, σε αντίθεση με τους τούρκους. Το άκουσα ή το διάβασα, δεν θυμάμαι: Οι τούρκοι υποδέχθηκαν τους δικούς τους πρόσφυγες σαν τούρκους, ενώ εμείς οι έλληνες υποδεχθήκαμε τους δικούς μας πρόσφυγες σαν τούρκους. Όταν κάποιοι «κάρφωσαν» τους τουρκοκρητικούς στον Κεμάλ ότι δεν μιλάνε τούρκικα αλλά κρητικά, αυτός τους είπε: αφήστε τους ήσυχους να μιλάνε όπως θέλουν.
  Ο Αυξέντιος πιάνει δουλειά σε σχολείο.
  Διαβάζουμε: «Με το τέλος της σχολικής χρονιάς δέχεται μεγάλη πίεση από ένα πολιτικό πρόσωπο της περιοχής να περάσει ένα πολύ αδύναμο μαθητή, ο οποίος ήταν γιος κάποιου επωνύμου της πόλης. Ο Αυξέντιος αρνήθηκε διότι δεν του επέτρεπε η συνείδησή του να αφήσει στην ίδια τάξη παιδιά με την ίδια κακή επίδοση και να περάσει αυτόν. Το αποτέλεσμα της άρνησης αυτής ήταν να του κάνουν αμέσως την επόμενη χρονιά δυσμενή μετάθεση σε ένα ορεινό χωριό της Αργολίδας» (σελ. 44). Η Ελλάδα δεν άλλαξε από τότε. Όπως διαβάσαμε στον τύπο, διευθύντρια σε πειραματικό σχολείο πέρασε πρόσφατα ΕΔΕ γιατί αρνήθηκε να δεχθεί από το παραθυράκι δυο παιδιά κάποιων «ημετέρων», που ατύχησαν στην κλήρωση.
  Ο αγέρωχος Αυξέντιος υποβάλει την παραίτησή του. Πηγαίνει στην Αθήνα και εργάζεται στην ιδιωτική σχολή Μεταξά, ενώ παράλληλα σπουδάζει στη φυσικομαθηματική. Με το πτυχίο του μαθηματικού είναι έτοιμος να ανοίξει το δικό του σχολείο. Ιδρύει το Αθηναϊκό Λύκειο το 1934, αφού στο μεταξύ έχει παντρευτεί.
  Στη συνέχεια έχομε την εξιστόρηση της λαμπρής πορείας του Αθηναϊκού Λυκείου, της καταξίωσής του σαν ένα από τα καλύτερα σχολεία της χώρας, αλλά και των δυσκολιών που αντιμετώπισε ο ιδρυτής του, κυρίως στα ζητήματα της στέγασης. Η περίοδος της κατοχής ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, και το σχετικό κεφάλαιο είναι από τα πιο ενδιαφέροντα. Χάρη στο καλό του όνομα ο Αυξέντιος γλύτωσε την οργή των γερμανών, που αποκάλυψαν ότι φύλαγε πράγματα μιας οικογένειας εβραίων.
  Η συνεχής άνοδος της φήμης του σχολείου έχει και την ευτυχή κατάληξη, να αποκτήσει επιτέλους ο Αυξέντιος ιδιόκτητη στέγη για το Αθηναϊκό Λύκειο, το 1961.
  Για το πόσο ικανότατος παιδαγωγός και πρωτοποριακός για την εποχή του υπήρξε ο Αυξέντιος θα αναφέρουμε μόνο δυο στοιχεία: Δημιούργησε μικτά τμήματα αρρένων και θηλέων, πιστεύοντας στη σημασία του συγχρωτισμού των δυο φύλων για την ισορροπημένη ανάπτυξη του έφηβου, και απαγόρευσε το ξύλο. Είναι μακρύς ο κατάλογος των παιδαγωγικών αρχών του που τις άφησε ως παρακαταθήκη στο γιο του για να τον παραθέσουμε όλον εδώ. Βρίσκεται στις σελίδες 114-115 του βιβλίου.
  Ικανότατος δάσκαλος, εργατικός και ακούραστος, ο Αυξέντιος δούλεψε για το σχολείο του μέχρι την προχωρημένη ηλικία που ο νόμος τον υποχρέωνε σε συνταξιοδότηση. Αλλά παρόλο που έπαψε πια να διδάσκει, η ζωή του έμεινε δεμένη με το Αθηναϊκό Λύκειο, μέχρι που μια αναπάντεχη αρρώστια έθεσε τέρμα στη ζωή του στα 78 του χρόνια. τι
  Αρκετοί επώνυμοι φοίτησαν στο Λύκειο αυτό. Παραθέτουμε τα πιο γνωστά - σε μένα τουλάχιστον - ονόματα: Δημήτρης Φατούρος, Μίμης Πλέσσας, Λουκιανός Κηλαηδόνης, Μέλπω Ζαρόκωστα, Στέφανος Κορκολής, Δήμητρα Γαλάνη, Γιολάντα Ντιτάσο, Τάνυα Τρίπη, Βλάσσης Μπονάτσος.
  Στην τρίτη ενότητα του πρώτου μέρους παρατίθεται ένας μακρύς κατάλογος των συνεργατών του, με ένα σύντομο πορτραίτο για τους περισσότερους, ό, τι μπορούσε να ανασυνθέσει από τη μνήμη του ο Γρηγόριος. Στο τρίτο μέρος υπάρχουν - δισέλιδες κατά το πλείστον - μαρτυρίες συνεργατών και μαθητών του Αυξέντιου. Παραθέτουμε ένα αποκαλυπτικό για την προσωπικότητα του ανθρώπου απόσπασμα από τη μαρτυρία της Μέλπως Ζαρόκωστα:
  «Ευχαριστώ το Θεό - το τονίζω χωρίς ίχνος υπερβολής - που είχα την τύχη να τον γνωρίσω, να τον έχω δάσκαλο και να κληρονομήσω απ' αυτόν λίγη από τη θετική του σκέψη και μπόλικη απ' την αγάπη του για τις τέχνες και το θέατρο» (σελ. 177).
  Ήταν πράγματι πολύ τυχεροί οι μαθητές που είχαν έναν τέτοιο δάσκαλο.
  Να σημειώσουμε, τελειώνοντας τη βιβλιοπαρουσίαση αυτή, ότι το βιβλίο προλογίζει ο Γιάννης Μαρκόπουλος, αδελφός της Μιμίκας Μαρκοπούλου, της συζύγου του Γρηγόρη Τυχόπουλου. Στο πρόλογο αυτό ο μεγάλος μας μουσικοσυνθέτης αναφέρει πόσο εντυπωσιάστηκε από την προσωπικότητα του Αυξεντίου στην πρώτη επαφή που είχε μαζί του στο Λονδίνο, αλλά και στις μεταγενέστερες συναντήσεις τους.

  Μπάμπης Δερμιτζάκης
  



Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.