Λέξημα / Πεζογραφία / Αύριο να θυμηθώ να σε φιλήσωΑνώνυμος επισκέπτης
Πεζογραφία Νεότερο Παλαιότερο
'Αρθρο #1427 | Αποστολή από vy8os |
   Δευ 23 Ιούν 2008 
Ελένη Γκίκα
Αύριο να θυμηθώ να σε φιλήσω
Εξώφυλλο
Μια συγγραφέας με δυο περσόνες διαλογίζεται πάνω στη ζωή αλλά και πάνω σε έργα άλλων συγγραφέων, με βάθος και ευαισθησία.
Ελένη Γκίκα
Αύριο να θυμηθώ να σε φιλήσω
Άγκυρα 2007
σελ. 148



Η Ελένη Γκίκα είναι φοβερά επινοητική στο να τιτλοφορεί τα βιβλία της. Το προηγούμενο μυθιστόρημά της το είχε τιτλοφορήσει με τον οξύμωρο τίτλο «Αν μ' αγαπάς μη μ' αγαπάς». Το οξύμωρο σχήμα γενικά προκαλεί την σκέψη, που καλείται να λύσει σε επίπεδο σημαινομένου την αντίφαση στο επίπεδο του σημαίνοντος.
«Αύριο να θυμηθώ να σε φιλήσω». Έτσι τιτλοφορεί το τελευταίο της μυθιστόρημα η Ελένη. Είναι άραγε τόσο κατατονική η ηρωίδα της που δεν είναι σίγουρη αν θα θυμηθεί να φιλήσει αυτόν που αγαπά;
  Η Ελένη χρησιμοποιεί την πλοκή, όπως και η φίλη της η Μάρω, προσχηματικά. Η πλοκή είναι πάντα ένα απαραίτητο στημόνι, όμως το υφάδι είναι αυτό που μετράει, δηλαδή το ύφος (ας θυμηθούμε την ετυμολογία). Στα έργα των δύο αυτών συγγραφέων καταποντίζεται η πλοκή για να ανέβει στην επιφάνεια το ύφος, σαν αφρός.
  Ύφος, υφάδι, αφρός. Παίζω κι εγώ με το αγαπημένο υφολογικό σχήμα της Ελένης, που είναι η επανάληψη. Επανάληψη σε επίπεδο προτάσεων και φράσεων («Γιατί ακόμα και τώρα που…», απαντάει πέντε φορές στο δεύτερο μισό της σελίδας 17), σε επίπεδο λέξεων (τέσσερις φορές η λέξη «βουνά» σε μια παράγραφο στη σελίδα 27, και τρεις φορές η «θάλασσα» και επίσης τρεις φορές το «περιζώνει» στην αμέσως επόμενη). Και η παρήχηση είναι και αυτή επανάληψη, σε επίπεδο φθόγγων. Λόλα Λαμπίρη λέγεται η μια περσόνα της. «Υγρός χρόνος» είναι ο τίτλος του υπό έκδοση μυθιστορήματός της, ενώ πέντε ποιητικές της συλλογές στη σειρά έχουν τους παρακάτω τίτλους: «Μέλι, μελό, μέλισσα, μάλιστα», «Έως, εαρινός, έρημος, έρχομαι», «Σώμα, σταυρός, θάμβος, θυμήθηκα», και «Άβυσσος, άλγος, άλμα, αρχίζω».
  Η Ελένη χρησιμοποιεί δυο περσόνες στο έργο της. Η πρώτη είναι εκπαιδευτικός. Η δεύτερη, εγκιβωτισμένη, της στέλνει τα κείμενά της «Άλλα με fax και άλλα με e-mail». Είναι η Λόλα Λαμπίρη. Τα κείμενά της φέρουν την κεφαλίδα «Ιδεολογικά Ύποπτη», στη συνέχεια τον τίτλο του κειμένου και μετά, σε παρένθεση (Η ροζ σελίδα).
  Βιβλιοφάγος η Ελένη, συχνά βάζει τις ηρωίδες της να μιλούν για βιβλία και συγγραφείς, όπως και στο προηγούμενο βιβλίο της (πιο πάνω παραπέμπουμε με link). Συνομιλούν η μια με την άλλη, η Πέτρα φον Πιέτρη με τη Λόλα Λαμπίρη. Η Πέτρα φον Πιέτρη με «Τα ανύπαρκτα δάκρυα της Πέτρας φον Καντ» (σελ. 12).
  Στην τελευταία σελίδα μιλάει για τη σχέση τους. «Κι εκείνη φρόντιζε φιλότιμα σαν τη λίμνη και το Νάρκισσο να καθρεφτίζεται στα πιο βαθιά νερά μου. Ή μήπως, αντίθετα, εγώ μέσα απ' αυτή μετρούσα την εικόνα μου»;
  Για το ύφος της Ελένης μιλήσαμε διεξοδικά στο προηγούμενο έργο της. Τα κείμενά της έχουν το χαρακτήρα του εσωτερικού μονόλογου, με την αποσπασματικότητα και την ελλειπτικότητα που χαρακτηρίζουν τη σκέψη. Με την πυκνότητα του αποφθέγματος και την κρυπτικότητα της σύγχρονης ποίησης, διαθέτουν ελάχιστη «περισσότητα», για να χρησιμοποιήσουμε ένα όρο της σημειωτικής. Δεν γίνεται να υπερπηδήσεις τίποτα, δεν γίνεται να παραλείψεις τίποτα, το μήνυμα αλλοιώνεται, αφού σχεδόν κάθε πρόταση είναι και ένα αυτόνομο μήνυμα. Είναι χαρακτηριστική η μικρότητα των περιόδων, όπου συχνά μια και μόνο πρόταση αυτονομείται σε περίοδο.
  Υφολογικά πρωτότυπη, η Ελένη Γκίκα είναι μια ξεχωριστή φωνή στη σύγχρονη πεζογραφία μας. Πολυδιαβασμένη, με άφθονες διακειμενικές αναφορές, μοιάζει το έργο της με portal που σε μπάζει σε άλλες συγγραφικές φωνές, από τον Μπόρχες μέχρι τον Τάκη Θεοδωρόπουλο, από την Σύλβια Πλαθ μέχρι τη Νένη Ευθυμιάδη. Στο κέντρο η δική της στιβαρή, αλλά και ευαίσθητη σκέψη.
  

Μπάμπης Δερμιτζάκης
Για το www.lexima.gr

Lexima.gr - Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και θέσεις των συντακτών τους.